Index Page
Κείμενα

Το «Πολυτεχνείο» της Πάτρας

Του Ιστορικού Βασ. Κ. Λάζαρη

[ Αναδημοσίευση από την εφ. "ΗΜΕΡΑ", Ημ/νία έκδοσης: 17 Νοεμβρίου 2007 ]

Στις αρχές του Νοέμβρη του 1973 οι φοιτητές της Πάτρας οργάνωσαν Γενική Συνέλευση, στην οποία συζήτησαν διάφορα αιτήματά τους και ενέκριναν σχετικό ψήφισμα, που δημοσιεύτηκε στις τοπικές εφημερίδες. Στην ίδια συνέλευση αποφάσισαν όμως να πραγματοποιούν κάθε Τετάρτη συγκεντρώσεις, στις οποίες θα διεξάγονταν συζητήσεις πάνω σε διάφορα ζητήματα κοινωνικού και πολιτικού περιεχομένου.

Η συγκέντρωση, ωστόσο, της πρώτης κιόλας Τετάρτης ήταν αποφασιστική. Την ημέρα ακριβώς εκείνη ήρθε από την Αθήνα η είδηση ότι οι εκεί φοιτητές είχαν καταλάβει το Πολυτεχνείο και ότι, παράλληλα, οι αγρότες των Μεγάρων κινητοποιούνταν και οι οικοδόμοι ετοιμάζονταν για αναμετρήσεις με το τυραννικό καθεστώς. Οι φοιτητές της Θεσσαλονίκης, εξάλλου, είχαν θέσει κάτω από τον έλεγχό τους την εκεί Πολυτεχνική Σχολή, ενώ οι φοιτητές των Ιωαννίνων πραγματοποιούσαν διαδηλώσεις στους δρόμους της πόλης και συγκρούονταν με την αστυνομία.
Οι φοιτητές της Πάτρας, ενθουσιασμένοι από αυτές τις εξελίξεις, όρισαν σύγκλιση Γενικής Συνέλευσης για το μεσημέρι της επόμενης ημέρας – μιας συνέλευσης που πραγματοποιήθηκε με αγωνιστικό παλμό και στην οποία αποφασίστηκε η κατάληψη του Παραρτήματος στην Κορίνθου, η αποστολή ψηφίσματος συμπαράστασης στους φοιτητές που αγωνίζονταν στην Αθήνα και η εκλογή επιτροπής αγώνα.

Η κατάληψη του Παραρτήματος πραγματοποιήθηκε την ίδια ημέρα της λήψης της σχετικής απόφασης και στη συνέχεια άρχισε να οργανώνεται η ζωή στις κατειλημμένες εγκαταστάσεις με βάση τα νέα δεδομένα. Δημιουργήθηκαν επιτροπές σίτισης, περιφρούρησης και προπαγάνδας και συγκροτήθηκαν ομάδες που θα πήγαιναν στις συνοικίες για να μοιράσουν προκηρύξεις, ενώ στον τελευταίο όροφο εγκαταστάθηκε συνεργείο, που έφτιαχνε φέιγ βολάν και πανό. Ορισμένοι, εξάλλου, φοιτητές κατασκεύασαν ραδιοφωνικό σταθμό, τον οποίο τελειοποίησε κάποιος ραδιοερασιτέχνης, που έφερε στο Παράρτημα ολόκληρο συγκρότημα. Έτσι, στις έντεκα τη νύχτα της Πέμπτης οι Πατρινοί άκουσαν από τα ραδιόφωνά τους, στους 1605 χιλιοκύκλους, ότι «τους μιλούσε το ελεύθερο Πανεπιστήμιο της Πάτρας».


Το ίδιο βράδυ, στο αμφιθέατρο του Παραρτήματος πραγματοποιήθηκε από τους φοιτητές η πρώτη πολιτιστική τους εκδήλωση. Ανέβηκαν δύο θεατρικά σκετς – ένα για τον χουντικό πρόεδρο του Πανεπιστήμιου Τάγαρη και ένα για τους ασφαλίτες – και στη συνέχεια άρχισαν να τραγουδούν διάφορα απαγορευμένα από τη δικτατορία τραγούδια.Έτσι, απόκτησε και η Πάτρα το δικό της «Πολυτεχνείο». Πρωτοπόροι υπήρξαν οι φοιτητές, τους οποίους γρήγορα αγκάλιασαν όλοι σχεδόν οι Πατρινοί – με συνέπεια η αντίθεση κατά της τυραννίας των «μαύρων συνταγματαρχών» να αποκτήσει και σε τοπικό επίπεδο παλλαϊκό χαρακτήρα.

Ο ισχυρισμός, ωστόσο, ότι η κατάληψη του Παραρτήματος είχε προσχεδιαστεί, δεν αληθεύει. Υπήρχαν βέβαια στην πόλη παράνομες οργανώσεις της Αριστεράς, αχτύπητες από την Ασφάλεια, οι μικρές όμως δυνατότητές τους δεν τους επέτρεπαν τέτοιους σχεδιασμούς.

Πέρα πάντως από όλα αυτά, είχε ιδιαίτερα δραστηριοποιηθεί στην Πάτρα η ΑντιΕΦΕΕ, της οποίας δύο ή τρία μέλη συμμετείχαν στις επιτροπές του πατραϊκού Πανεπιστημίου αμέσως μετά την κατάληψη του Παραρτήματος. Κανένα εν τούτοις κεντρικό καθοδηγητικό όργανο των φοιτητών δεν είχε προγραμματίσει καταλυτικού χαρακτήρα ενέργειες στους πανεπιστημιακούς χώρους, ώστε να προχωρήσει και η τοπική φοιτητική αντιδικτατορική οργάνωση σε ανάλογες πράξεις.


Όλα αυτά, όμως, δεν σημαίνουν ότι τα γεγονότα του Πανεπιστημίου της Πάτρας υπήρξαν προϊόντα της τύχης. Αντίθετα, αποτέλεσαν συνέπεια της βαθιάς κρίσης της ίδιας της δικτατορίας – μιας κρίσης που απλώθηκε σταδιακά σε όλες τις εκφράσεις της και διαμόρφωσε τελικά και τις αντικειμενικές και τις υποκειμενικές συνθήκες για την εμφάνιση της επαναστατικής άρνησής της.

Μια αρκετά σημαντική εκδήλωση αυτής της άρνησης υπήρξε η κατάληψη και του πατραϊκού πανεπιστημιακού Παραρτήματος από τους φοιτητές, οι οποίοι τη δεύτερη ημέρα της εν λόγω κατάληψης πραγματοποίησαν, με πλήθος λαού, αντιδικτατορική διαδήλωση στους δρόμους της πόλης. Οι Πατρινοί, άλλωστε, πληροφορημένοι σχετικά από τον ραδιοφωνικό σταθμό των φοιτητών, από τις τοπικές εφημερίδες, που κρατούσαν φιλική στάση απέναντι στους καταληψίες, αλλά και από τις ξένες ραδιοφωνικές εκπομπές, είχαν αρχίσει να συγκεντρώνονται μπροστά στο Παράρτημα πολύ νωρίς το πρωί της Παρασκευής και να εκδηλώνουν ποικιλότροπα τη συμπαράστασή τους. Από τα Γυμνάσια, εξάλλου, κατέφθαναν ομάδες μαθητών, που έφερναν μηνύματα συμμετοχής στον αντιδικτατορικό αγώνα και ζητούσαν να μπουν κι αυτοί στον κατειλημμένο χώρο.

Το μεσημέρι οι έγκλειστοι φοιτητές συγκάλεσαν και πάλι συνέλευση και με βάση την απόφαση που πήραν βγήκαν στους δρόμους, σμίξανε με τον συγκεντρωμένο λαό και ξεκίνησαν μαζί του μαχητική πορεία. Επρόκειτο για συγκλονιστική διαδήλωση, η οποία διέσχισε την Κορίνθου και τη Γούναρη, έφθασε στα Ψηλαλώνια, κατηφόρισε και πάλι στην Κάτω Πόλη, ακολούθησε την Αγίου Ανδρέου, ανέβηκε την Κολοκοτρώνη και κατέληξε στο Παράρτημα.

Το βράδυ της Παρασκευής, ωστόσο, η χούντα χτύπησε με τα τανκ το Πολυτεχνείο στην Αθήνα. Οι φοιτητές της Πάτρας πληροφορήθηκαν τηλεφωνικά το γεγονός και αμέσως συγκλήθηκε η επιτροπή κατάληψης, που αποφάσισε ομόφωνα την οργάνωση της αποχώρησης από το Παράρτημα. Κατάρτισε, εξάλλου, και κάποιο σχέδιο για την αποχώρηση, ώστε να μη γίνουν συλλήψεις από την αστυνομία, που είχε αυξήσει στο μεταξύ τις δυνάμεις της γύρω από το χώρο.

Έτσι, τελείωσε στην Πάτρα η φοιτητική εξέγερση του Νοέμβρη του 1973, που είχε απαρχής εξασφαλίσει τη συμμετοχή της πλειοψηφίας του λαού. Επρόκειτο για μια εξέγερση που τη χαρακτήριζε η μαζικότητα, η άψογη λειτουργία των αρχών του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού στη λήψη και στην εφαρμογή των αποφάσεων και η αγνότητα των μετεχόντων, από τους οποίους, σε τοπικό επίπεδο, ούτε ένας δεν εξαργύρωσε αργότερα την προσφορά του στην κοινή επαναστατική προσπάθεια για την ανατροπή της δικτατορίας.

ΠΗΓΗ: ΗΜΕΡΑ ΤΩΝ ΠΑΤΡΩΝ,

http://www.imeranews.gr/detail.php?id=37341



Αρχική Σελίδα


Γενιά συντρόφων του ΑΦΚ της Πάτρας
e-mail: geniafakp@yahoo.com

Τελευταία ενημέρωση: 28/10/2007