Index Page
Κείμενα

Υπέρτατη αξία η ελευθερία

Ανοικτό γράμμα προς όλες τις αγωνίστριες και όλους τους αγωνιστές
του αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος της Πάτρας

Από τον Νίκο Ηλιόπουλο

Παρίσι, 10 Νοεμβρίου 2007

Φίλες και φίλοι, επιτρέψτε μου να διατυπώσω, σε λίγες μόνο γραμμές, τη γνώμη μου για τον "εορτασμό" της 17ης Νοεμβρίου.

Όποιος αγωνίστηκε στο παρελθόν για την ελευθερία, δεν έχει απολύτως κανένα προνόμιο σήμερα.

Η πρώτη αυτή πρόταση προϋποθέτει και συνθέτει τον αγώνα των φοιτητών της Πάτρας, την περίοδο 1972-1974, κατά την οποία το κίνημα υπήρξε μαζικό, ως αγώνα για την ελευθερία. Και αυτή ακόμα η θέση χρειάζεται συζήτηση, ιστορική εξέταση και πολιτική αποτίμηση. Π. χ., τα ερωτήματα μένουν ανοικτά : για ποια ελευθερία αγωνιστήκαμε ; Και πώς αξιοποιήσαμε αυτή που κατακτήσαμε ;

Όποιος, επειδή αγωνίστηκε, θεωρεί τον εαυτό του ιδιοκτήτη του αγώνα, λέγοντας, π. χ., ότι δικοί μας είναι οι αγώνες και δεν τους χαρίζουμε σε κανένα, δεν έχει καταλάβει τι έκανε. Δηλαδή δεν έχει καταλάβει ότι ο αγώνας για την ελευθερία δεν είναι στιγμιαίος. Άρα, ακόμα και αυτός που έκανε κάποτε τον αγώνα, αν δεν τον συνεχίζει, δεν νομιμοποιείται να λέγεται ελεύθερος.

Ο αγώνας σίγουρα δεν είναι πράγμα για να το κατέχουμε ή να το προσφέρουμε. Δείχνει όμως υστερόβουλο πνεύμα και έλλειψη γενναιοδωρίας αυτός που φοβάται να χαρίσει. Ναι, να "χαρίσουμε" τους αγώνες μας στη νεότερη γενιά πρέπει να είναι η έγνοια μας. Να της εμπνεύσουμε τον έρωτα της ελευθερίας.

Η μόνη συμβολή των αγωνιστών και των πρωταγωνιστών του αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος της Πάτρας, σήμερα, θα ήταν η μαρτυρία τους για την πολιτική αποτίμηση του κινήματος αυτού. Δεν ξέρω αν η καλύτερη λύση σε αυτή τη συμβολή είναι οι καθιερωμένες εκδηλώσεις, όπου συμμετέχουν ελάχιστοι ομιλητές, πληκτικά οι ίδιοι. Δεν ξέρω ακόμα αν η λύση είναι να γίνονται αυτές οι εκδηλώσεις κάθε 17η Νοεμβρίου. Την ιστορία δεν την γράφουν οι επιφανείς. Η ιστορία δεν περιορίζεται σε ημερομηνίες, που εντάσσονται σε εορτολόγια και αναζητούν εκφωνητές πανηγυρικών. Πού είναι, π. χ., οι εκατοντάδες αφανείς αγωνιστές οι οποίοι συμμετείχαν στη θρυλική "δεκαεξάωρη" ; Η συνέλευση αυτή αποτελεί γεγονός μεγάλης πολιτικής σημασίας γιατί θεμελίωσε το δημοκρατικό χαρακτήρα του αντιδικτατορικού κινήματος των φοιτητών της Πάτρας. Ο ελάχιστος σεβασμός σε τούτο το πνεύμα επιβάλλει τη δημοκρατική διοργάνωση οποιασδήποτε εκδήλωσης. Εντελώς άλλα κριτήρια έχουν επικρατήσει μέχρι τώρα - και φέτος.

Η κατάσταση στον κόσμο, στη Γαλλία όπου ζω, στην Ελλάδα, την κοινωνική εξέλιξη της οποίας παρακολουθώ πάντα με πολύ προσοχή, προϋποθέτει παρεμβάσεις πολιτικού χαρακτήρα πολύ πιο ουσιαστικές από την επετειολογία και την αναθύμηση περασμένων μεγαλείων. Τι κάνουμε τώρα ; Αυτό είναι το βασικό ερώτημα. Δεν πρόκειται πλέον για το χρέος μας απέναντι στην ιστορία. Πρόκειται για το χρέος μας απέναντι στις νεότερες γενιές.

Και εδώ θα γράψω συνθετικά τη γνώμη μου για τη δική μου γενιά, που ονομάστηκε γενιά του Πολυτεχνείου. Για τη σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα, όλοι βέβαια έχουν ευθύνη. Αλλά βαριά ευθύνη πέφτει στη δική μας γενιά. Αν κάποιοι "εκπρόσωποι" (μέσα σε χίλια εισαγωγικά) αυτής της γενιάς εμφανίζονται στα αμφιθέατρα ή αλλού και εξυμνούν τους αγώνες "τους" εκείνης της εποχής, θα έπρεπε, λογικά, να μένουν άφωνοι μπροστά στο νόμιμο ερώτημα ενός νέου : τι τελικά απέδωσε η δική σας θητεία σε εκείνο το κίνημα ; Γιατί η κατάσταση στην ελληνική κοινωνία σήμερα είναι τέτοια που οι αξίες της ισότητας, της δημοκρατίας, της ελευθερίας έχουν εξαφανιστεί και αντικατασταθεί από το καθημερινό τρέξιμο για την εξουσία, την προβολή και το χρήμα ; Γιατί αυτή η διάλυση των ανθρώπινων σχέσεων ; (Θυμάμαι και αναπολώ, ως μια από τις πιο όμορφες δημιουργίες των χρόνων του αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος της Πάτρας, τη ζεστασιά των ανθρώπινων σχέσεων.)

Γιά λόγους ιστορικούς, πολιτικούς και πολλούς άλλους απολύτως δικής της ευθύνης, η γενιά του Πολυτεχνείου δικαιώθηκε ως προς την πτώση της δικτατορίας, για να υποταχτεί πλήρως στη συνέχεια στην κοινωνία που βρήκε. Είναι φανερό ότι μιλώ για τη μεγάλη πλειοψηφία των περιπτώσεων, και, χωρίς να θέλω να προκαλέσω, θα προσθέσω ότι συμβιβάστηκαν περισσότερο με την υπάρχουσα κατάσταση οι πιο "πολιτικοποιημένοι". Αναπόφευκτα, η διαπίστωση αυτή οδηγεί, αναδρομικά, στο ερώτημα : ποιο ήταν το πραγματικό πολιτικό περιεχόμενο του αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος ; Απαντώντας στο ερώτημα αυτό, θα προσφέρουμε ίσως την πιο πολύτιμη υπηρεσία στους νέους : η πολιτική δεν είναι λόγια και ετικέτες, είναι καθημερινή εφαρμογή στην πράξη των ιδανικών της ελευθερίας και της ισότητας.

Ο αγώνας για την ελευθερία, σε όλους τους τομείς της δημόσιας και της ιδιωτικής σφαίρας των ανθρώπων, δεν είναι κάτι από το οποίο θα μπορούσαμε να αποκομίσουμε οφέλη. Ούτε και τα πιο ανιδιοτελή, π. χ. την αναγνώριση. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι δεν είναι ούτε καθήκον. Διαλέγουμε την ελευθερία γιατί τη θέλουμε για τους εαυτούς μας και για όλους τους άλλους. Η επιλογή αυτή είναι στάση ζωής.

Δεν πρέπει να καλούμε την κοινωνία να αναγνωρίσει τους αγώνες μας, να τους δικαιώσει ανταμείβοντάς μας με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, να μας δοξάσει, να μας τιμήσει με βραβεία ή να μας ενισχύσει με συντάξεις (τα δύο τελευταία δεν είναι καθόλου υποθετικά, έχουν γίνει). Στο κάτω κάτω της γραφής επιτελέσαμε ένα αυτονόητο χρέος : αντισταθήκαμε στην ανελευθερία. Απεναντίας, πρέπει να καλούμε την κοινωνία να ακολουθήσει το παράδειγμα όσων τότε και σήμερα, με τη στάση ζωής τους, έχουν επιλέξει ως υπέρτατη αξία και ανεκτίμητο αγαθό την ελευθερία.

Νίκος Ηλιόπουλος
Παρίσι, 10 Νοεμβρίου 2007

ΥΓ. Το αντάμωμα σε μια ταβέρνα για να μιλήσουμε γύρω από ένα ποτήρι κρασί είναι άλλο πράγμα. Καταργεί όλες τις διαιρέσεις του παρελθόντος και του παρόντος, έστω για μια βραδιά. Καταργεί επίσης ίσως όλες τις δουλείες και τις εξαρτήσεις, τις συμβάσεις και τις συμβατικότητες της καθημερινότητας. Εξανθρωπίζει, θυμίζοντας τον απόλυτα εξισωτικό χαρακτήρα της κοινής μας μοίρας. Πολιτικά, μας θυμίζει ότι, έστω και γι' αυτό το λίγο, παλιότερες γενιές και η δική μας αγωνίστηκαν για να μπορούμε να το πραγματοποιούμε τώρα ελεύθερα. Κάτι, που σήμερα ακόμα, δεν είναι καθόλου αυτονόητο σε πάρα πολλές γωνιές της γης.



Αρχική Σελίδα


Γενιά συντρόφων του ΑΦΚ της Πάτρας
e-mail: geniafakp@yahoo.com

Τελευταία ενημέρωση: 28/10/2007