Index Page
Κείμενα

Ο πόλεμος στο Ιράκ και οι δημοσιογράφοι...

Του Γιάννη Ε. Διακογιάννη

[Άρθρο που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα "Το Ποντίκι" (8.5.2003). Η δημοσίευσή του εδώ αποτελεί ένα ελάχιστο ύστατο φόρο τιμής σε ένα σπάνιο και αγαπητό άνθρωπο, φίλο και δημοσιογράφο...]

Ισχυρότερη από τις βόμβες των αμερικανοβρετανικών αεροπλάνων στον πόλεμο του Ιράκ αποδείχθηκε η προπαγάνδα, της αμερικανικής κυβέρνησης, των αμερικανικών πρεσβειών και διαφόρων προθύμων "παρατρεχάμεών" τους.

Για πολλά χρόνια, κυρίως τους τελευταίους μήνες πριν από τον πόλεμο, η διεθνής κοινή γνώμη είχε "βομβαρδισθεί" με "πληροφορίες" ότι ο Σαντάμ Χουσείν θα χρησιμοποιήσει χημικά και βιολογικά όπλα.

Το πρώτο "κύμα" της παραπληροφόρησης έγινε μέσω των μεγάλων διεθνών πρακτορείων. Οταν πλέον ο πόλεμος ήταν επί θύραις, οι δημοσιογράφοι, που θα πήγαιναν στο "μέτωπο" δέχθηκαν μία πλύση εγκεφάλου από τα υπουργεία Εθνικής Αμυνας των χωρών τους.

Και από την Ελλάδα, ορισμένοι δημοσιογράφοι τηλεοπτικών σταθμών πριν να φύγουν για το Ιράκ, "εκπαιδεύτηκαν" στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας πως θα αντιμετωπίσουν τα χημικά και βιολογικά του Σαντάμ.

Ετσι, ψυχολογικά προετοιμασμένοι ότι το καθεστώς του Σαντάμ Χουσείν θα κάνει ...τέρατα και σημεία, μετέφεραν στα ρεπορτάζ τους - χωρίς πλέον να το καταλαβαίνουν - στοιχεία αυτής της παραπληροφόρησης.

Παράλληλα, ορισμένοι στρατιωτικοί παράγοντες, οι οποίοι είχαν "πληροφορίες" από τις ΗΠΑ, διοχέτευσαν και πάλι σε δημοσιογράφους που ως απεσταλμένοι των ΜΜΕ θα πήγαιναν στον πόλεμο ότι οι Αμερικανοί ...αμυντικά πλέον απέναντι στα χημικά και βιολογικά των Ιρακινών θα αναγκάζονταν να χρησιμοποιήσουν υπερσύγχρονα όπλα. Αυτό μεταβιβαζόταν στην ενημέρωση του κοινού, το οποίο συνήθιζε στην ιδέα πρώτον των ...κακών Ιρακινών, δεύτερον των ...καλών Αμερικανών, τρίτον των ...σκληρών δυνάμεων της προεδρικής φρουράς και των φενταγίν του Σαντάμ - υπήρχαν συνεχή ρεπορτάζ που ποτέ δεν επαληθεύτηκαν - και τέταρτον των πανίσχυρων αμερικανοβρετανών.

Τα ελληνικά μέσα στην περίπτωση αυτή δέχθηκαν - όσοι δημοσιογράφοι πήγαν στο Πεντάγωνο - τα "μαθήματα" αυτά δωρεάν. Γιατί στην Ευρώπη, π.χ. Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία, τα ΜΜΕ ...πλήρωσαν τα έξοδα για μία εκπαιδευτική εβδομάδα των δημοσιογράφων που μετέβησαν στην Βρετανία για να δεχθούν καταιγισμό "ειδήσεων" για τα χημικά του Σαντάμ, πριν να ταξιδέψουν στο Ιράκ!

Έτσι, εξηγείται που στο ξενοδοχείο "Παλαιστίνη" στη Βαγδάτη, αρκετοί δημοσιογράφοι απ’ όλο τον κόσμο είχαν γεμίσει τα δωμάτιά τους με ταλαίπωρα καναρίνια και παπαγαλάκια, που θα έπαιρναν πρώτα ...μυρωδιά τα χημικά και θα πέθαιναν και έτσι τα αφεντικά τους θα γλίτωναν προλαβαίνοντας να βάλουν τις μάσκες...

Στον βρώμικο πόλεμο των αμερικανοβρετανών, πολύ πριν αρχίσουν οι βομβαρδισμοί, οι αμερικανικές πρεσβείες, σε αρκετές χώρες της Ευρώπης είχαν "πείσει" κορυφαία στελέχη των ΜΜΕ ότι αξίζει περισσότερο η πληροφόρηση που προέρχεται έξω από το Ιράκ, γιατί στη Βαγδάτη οι δημοσιογράφοι είναι εγκλωβισμένοι από την προπαγάνδα του Σαντάμ!

Ηταν μάλιστα τέτοια η παραπληροφόρηση, που ορισμένοι κυκλοφορούσαν - εν γνώσει τους ότι είναι αναληθές - πως οι Ιρακινοί θα μετατρέψουν σε ...ανθρώπινες ασπίδες τους δημοσιογράφους για να αντιμετωπίσουν τους Αμερικανούς!

Ετσι, έως ότου αρχίσει ο πόλεμος, παρά το ότι οι πολεμικοί ανταποκριτές έστελναν πλούσιο ρεπορτάζ, αυτό χανόταν ή μειωνόταν στο ?, για να "χωρέσουν" οι ανούσιες - πολλές φορές - ανταποκρίσεις από την Ουάσιγκτον, το Λονδίνο, το Κουβέιτ, το Κατάρ, το Αμάν, κλπ.

Χαρακτηριστική ήταν η περίπτωση μεγάλου ελληνικού καναλιού, που κράτησε, λίγες μέρες πριν να ξεκινήσει ο πόλεμος, ανοιχτά για 20 λεπτά δύο "παράθυρά" του, με τους απεσταλμένους του στην Ουάσιγκτον και στην Βαγδάτη. Ο δημοσιογράφος από ΗΠΑ αφέθηκε να ομιλεί για 19 λεπτά και η δημοσιογράφος από τη Βαγδάτη ...1 λεπτό!

Γιατί; Απλούστατα, διότι έπρεπε ο κόσμος να ενημερώνεται με ελεγχόμενη πληροφόρηση από τις ΗΠΑ και όχι για το τί συμβαίνει μέσα στο Ιράκ, που θα δεχόταν σε λίγα 24ωρα τη μανία των επιχειρηματιών - πολιτικών της σημερινής αμερικανικής διοίκησης.

Δεν είναι άλλωστε τυχαίο που διογκώθηκαν - και στην Ελλάδα - οι παρεμβάσεις των Ιρακινών - π.χ. ένας καμεραμάν θα έπρεπε να έχει πλάι του έναν "οδηγό" του Κέντρου Τύπου για να τραβήξει εικόνες - στη ροή πληροφόρησης.

Υπήρξε μάλιστα εφημερίδα που έκανε κύριο θέμα της ένα μεγάλο ψέμα, ότι δηλαδή οι ιρακινές αρχές ήταν έτοιμες να ...εκτελέσουν Ελληνα δημοσιογράφο, όταν αυτός παρενέβη τις οδηγίες τους! "Ηθελαν να με στείλουν στο εκτελεστικό απόσπασμα, τον απέλασαν", ήταν ο πρωτοσέλιδος τίτλος για κάτι που ασφαλώς ποτέ δεν έγινε. Ούτε φυσικά ήθελαν να εκτελέσουν κανέναν, ούτε απέλαση έγινε!

Οσο για ακρότητες της κάλυψης άλλων γεγονότων (π.χ. η προβολή στην Ελλάδα του τέως και η υποβάθμιση των τεράστιων αντιπολεμικών διαδηλώσεων από ορισμένους που ...διδάσκουν τη δημοσιογραφία σε σχολές ) σε σχέση με τον επερχόμενο πόλεμο... Απλούστατα, αυτές συμπλήρωσαν το τοπίο της "ενημέρωσης".

Φυσικά, η κορύφωση των παρεμβάσεων έγινε στη διάρκεια του πολέμου, κατά τον οποίον ασκήθηκαν εντονότατες πιέσεις στους δημοσιογράφους που βρίσκονταν στη Βαγδάτη ή να χαμηλώσουν τους τόνους του ...αντιαμερικανισμού τους ή να επιστρέψουν πίσω γιατί ...κινδύνευαν, λες και δεν είχαν αποσταλεί από τα ΜΜΕ για να καλύψουν τον πόλεμο.

Στην Ελλάδα, οι συνεχείς παρεμβάσεις του αμερικανού πρέσβη στα ΜΜΕ, και η προθυμία ελάχιστων κορυφαίων στελεχών τους έμειναν παροιμιώδεις. Αρκετοί γνωρίζουν από ...πρώτο χέρι τις ...απελπισμένες προσπάθειες τηλεοπτικού διευθυντή να πείσει τους συναδέλφους του να αποσυρθούν οι δημοσιογράφοι από τη Βαγδάτη, με αποτέλεσμα να αναπτυχθεί μία τρομερή παραφιλολογία, ποίος φεύγει, ποίος μένει, κλπ...

Κι αν δεν ήταν ο ανταγωνισμός των καναλιών το σχέδιο θα λειτουργούσε στην εντέλεια. Ιδιοκτήτης καναλιού όταν έμαθε ότι ο σταθμός του έμεινε χωρίς απεσταλμένο, ενώ το ανταγωνιστικό του κανάλι - για λόγους είναι η αλήθεια που δεν έφταιγε ο διευθυντής του - κράτησε τον έναν από τους δύο, μετά το πρώτο κύμα φυγής καμεραμάν και δημοσιογράφων, τράβαγε τα μαλλιά της κεφαλής του. Ματαίως, προσπαθούσε ο διευθυντής του άλλου μεγάλου καναλιού να εξηγήσει στην "άλλη πλευρά" ότι δεν ήθελε να τους "ρίξει"...

Αλλά την ώρα που στην Ελλάδα γίνονταν αυτά τα τραγελαφικά, σε άλλες μεγαλύτερες χώρες της ΕΕ, συνέβαιναν χειρότερα. Σε δύο πρωτεύουσες, ο υπουργός Εθνικής Αμυνας τηλεφώνησε στους διευθυντές των Μέσων και τους ζήτησε να αποσύρουν τους δημοσιογράφους από τη Βαγδάτη για λόγους προσωπικής ασφαλείας τους.

Στο ξενοδοχείο "Παλαιστίνη" έγιναν συσκέψεις επί συσκέψεων των δημοσιογράφων πολλών χωρών, που αποφάσισαν παρά τις πιέσεις να παραμείνουν.

Η Ελλάδα, και αφού είχε πετύχει το πρώτο σχέδιο απομάκρυνσης δημοσιογράφων και καμεραμάν, παραλίγο να ρεζιλευτεί. Την ώρα που η Ισπανία, χώρα η οποία συμμετείχε επισήμως στον πόλεμο, "κρατούσε" στη Βαγδάτη όλους τους δημοσιογράφους της (και του κρατικού πρακτορείου ειδήσεων και της κρατικής τηλεόρασης), ο Ελληνας υπουργός Τύπου και ΜΜΕ έβγαινε δημοσίως και καλούσε τους ανταποκριτές να γυρίσουν πίσω για να γλιτώσουν από τους βομβαρδισμούς.

"Έγινε συνεννόηση", δήλωνε ο υπουργός, "του υπουργείου Τύπου με το υπουργείο Εξωτερικών και τις αρμόδιες αρχές άλλων κρατών (σ.σ. την αμερικανική πρεσβεία) για τη μεταφορά των 16 συναδέλφων σας που καλύπτουν το ρεπορτάζ στη Βαγδάτη. Γνωρίζετε ότι έχουμε συνεχείς βομβαρδισμούς στη Βαγδάτη και βρίσκονται σε κίνδυνο. Επικοινωνήσαμε μαζί τους(σ.σ. αλήθεια, με ποίους επικοινώνησε η ελληνική κυβέρνηση;) και τους είπαμε ότι υπάρχει η δυνατότητα να γίνει η μεταφορά τους με ασφάλεια. Πολλοί αρνούνται να φύγουν (σ.σ. ποίος του το είπε;). Θέλουμε να ζητήσουμε την συμβολή όλων των συναδέλφων και των Μέσων, προκειμένου να πειστούν, ώστε να τους προστατεύσουμε (σ.σ. πώς έγινε αυτή η προσπάθεια να "πεισθούν" ορισμένοι και ποίοι ανέλαβαν αυτό το έργο;)".

Για πολλούς λόγους, δεν αποχώρησαν όλοι οι Ελληνες δημοσιογράφοι κι έτσι η μεν χώρα μας δεν έγινε ...ρεζίλι των σκυλιών, ενώ απεφεύχθη η εφαρμογήσ του δεύτερου μέρους του σχεδίου η "ελληνική αποχώρηση" να αποτελέσει τον καταλύτη και για άλλες "αποχωρήσεις', με πρώτες την ιταλική και την ισπανική!

Στο μεταξύ, οι συνεχείς πιέσεις της αμερικανικής πρεσβείας όλο και περισσότερο απέδιδαν... Οι όροι "Αμερικανοί εισβολείς" ολοένα και αντικαθίσταντο από τον όρο "συμμαχικές δυνάμεις" και όλο και λιγότερο ακούγονταν τα περί "άδικου πολέμου' ή τα διάφορα υποτιμητικά επίθετα για τον Πρόεδρο των ΗΠΑ. Αλλά, η σφαγή του ιρακινού λαού ήταν τόσο μεγάλη, που ήταν δύσκολο πλέον να αποκρυβούν εγκλήματα.

Οταν πλέον τα "μεγάλα μέσα" που χρησιμοποίησε ανά τον κόσμο η αμερικανική διοίκηση δεν έπιασαν, η Ουάσιγκτον αποφάσισε να χτυπήσει ανοιχτά και να βομβαρδίσει την "καρδιά" μίας κάποιας εναλλακτικής πληροφόρησης της ανθρωπότητας που προερχόταν από το ξενοδοχείο "Παλαιστίνη".

Δεν είναι τυχαίο που αυτό το "προαποφασισμένο" έγινε γνωστό και στην Ελλάδα. Πρώτον, κορυφαίο στέλεχος της κρατικής τηλεόρασης ενημέρωσε εγκαίρως τον έναν απεσταλμένο της "να μην φύγει από το ξενοδοχείο Σέρατον για να πάει στο Παλαιστίνη, γιατί το ξενοδοχείο των δημοσιογράφων θα χτυπηθεί"! Δεύτερον, δημοσιογράφος τηλεοπτικού σταθμού μετέδωσε λίγο πριν γίνει το χτύπημα την συνομιλία που είχε ο συνάδελφός του από "ΤΑ ΝΕΑ" με μία αξιόλογη συνάδελφο από το Σαν Φρανσίσκο, η οποία του είχε αποκαλύψει πως η διεύθυνση του σταθμού της την είχε προειδοποιήσει για τον βομβαρδισμό του "Παλαιστίνη"!

Οταν πλέον τα αμερικανικά στρατεύματα εισήλθαν στο κέντρο της Βαγδάτης όλα έγιναν με πιό ωμό τρόπο. Τα γραφεία του καναλιού Αλ Τζαζίρα βομβαρδίστηκαν. Και το "Παλαιστίνη" επλήγη κατ' εντολήν ή όπως είπε ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών στην ισπανίδα ομόλογό του από …υπερβάλλοντα ζήλο του νεαρού λοχαγού, "ο οποίος βιαζόταν να διώξει το μισητό καθεστώς του Σαντάμ"!...

Μέσα στο πολλά τραγικά που συνέβησαν, οι ίδιοι οι Αμερικανοί που σκότωσαν δημοσιογράφους είχαν την …καλωσύνη να μετέφεραν την σορό του ισπανού καμεραμάν με ελικόπτερο από τη Βαγδάτη στο Κουβέιτ!

Η άφιξη των αμερικανών "ράμπο" στο "Παλαιστίνη' ήταν εντυπωσιακή, όχι μόνον γιατί αμέσως "κατέλαβαν" το κτίριο, αλλά γιατί μετέφεραν στις ...πλάτες τους τις αποσκευές των δημοσιογράφων του CNN, του CBS και του ΝΒC, που προέρχονταν από το Κουβέιτ.

Αρκετοί δημοσιογράφοι που έφτασαν στη Βαγδάτη μαζί με τα αμερικανικά στρατεύματα φορούσαν …στρατιωτικές στολές και συμπεριφέρονταν - σε ορισμένες περιπτώσεις με πολύ κραυγαλέο τρόπο - σα να ήταν ενταγμένοι στις πολεμικές δυνάμεις των ΗΠΑ.

Το χειρότερο ήταν για τους δημοσιογράφους πως το ξενοδοχείο "Παλαιστίνη" μετατράπηκε και επίσημα σε "Κέντρο στρατιωτικών επιχειρήσεων" (σύμφωνα με ανακοίνωση των Αμερικανών γραμμένη στα αγγλικά και στα αραβικά).

Ετσι, πέραν της άμεσης "επιρροής" των αμερικανικών στρατευμάτων κατοχής στους δημοσιογράφους ή του εξευτελισμού στον οποίο υπόκειντο να τους ψάχνουν (με σωματική έρευνα) πριν μπουν μέσα, υπήρχαν πολλοί κίνδυνοι...

Είτε, να σκοτωθεί κανείς, αφού οι στρατιώτες κυκλοφορούσαν στους διαδρόμους και στα ...δωμάτια (έσπασαν 5 κλειδαριές) των δημοσιογράφων με το δάχτυλο στην σκανδάλη, είτε κάποιος Ιρακινός που έβλεπε αυτή την κατάντια το ξενοδοχείο να είναι περικυκλωμένο από τανκς να αποφάσιζε να το "παίξει" ...καμικάζι!

"Φυσικά", τα ελληνικά και αρκετά άλλα ΜΜΕ - όταν τέλειωσαν οι βομβαρδισμοί - έσπευσαν να τραβήξουν πίσω τους δημοσιογράφους τους και αν κάποιος ήταν ...ανεξέλεγκτος (στην εφημερίδα "Μακεδονία") να τον απολύσουν, αντιγράφοντας αμερικανικές μεθόδους (π.χ. ό,τι έγινε με τον Πήτερ Αρνέτ)!.

Αποτέλεσμα; Ολες αυτές οι αποκαλύψεις για τα εγκλήματα των αμερικανικών στρατευμάτων κατοχής να μην φτάνουν στο κοινό ή αν φτάνουν να περνάνε από τα φίλτρα των μεγάλων δυτικών ειδησεογραφικών πρακτορείων.

Ακόμα και το στοιχειώδες, να ενημερωθεί ο κόσμος για τον ...βίο και την πολιτεία του διοικητή του Ιράκ, στρατηγού Τζέι Γκάρνερ, βασικού στελέχους της αμερικανικής πολεμικής βιομηχανίας και του φιλοισραηλινού λόμπι στις ΗΠΑ δεν έγινε ...εφικτό!

Το τραγικό δυστύχημα στα Τέμπη ήρθε ως ...μάνα εξ ουρανού για κανάλια και εφημερίδες, που πιέζονταν από την αμερικανική πρεσβεία να χαμηλώσουν τους τόνους. Η τραγωδία του Ιράκ πέρασε σε …δεύτερη μοίρα και η πιό συγκλονιστική αποκάλυψη της απελπισίας του ιρακινού λαού που έθαβε τους νεκρούς του στα …προαύλια των νοσοκομείων καταχωρήθηκε στις ...τελευταίες σελίδες των εφημερίδων με κανένα πλέον χτύπημα στην πρώτη ή στη δεύτερη και τρίτη σελίδα!.

Επειτα, πολύ λίγο φως ρίχτηκε στο οργανωμένο - κατ αρχήν - από αμερικανικούς κύκλους πλιάτσικο, ακόμα και στο τί συνέβη στην γερμανική πρεσβεία, η οποία λεηλατήθηκε από ελάχιστους ...Ιρακινούς, με την ...φρούρηση αμερικανικών αρμάτων μάχης και αμερικανών στρατιωτών, οι οποίοι δεν έριξαν για τα μάτια του κόσμου, ούτε μία ντουφεκιά στον αέρα για εκφοβισμό!

Οπως επίσης πολύ λίγο φως ρίχτηκε στο πλιάτσικο στο Μουσείο, όπου συμμετείχαν και αρκετοί δημοσιογράφοι (κανένας από την Ελλάδα), οι οποίοι πριν πάρουν αντικείμενα για να τα πάνε στις χώρες τους είχαν το θράσος να καλούν συναδέλφους τους και να τους επιδεικνύουν κλαπέντες πίνακες τέχνης ή ιστορικές φωτογραφίες!

Οσο για την ΕΣΗΕΑ (και αυτό δεν αφορά το Δ.Σ., αλλά συνολικά τις συνδικαλιστικές παρατάξεις), απορροφημένη στα προεκλογικά της, ενώ καθυστέρησε να αντιδράσει στις πιέσεις της κυβέρνησης να γυρίσουν πίσω οι δημοσιογράφοι, έσπευσε - πριν επιστρέψουν όλοι από τη Βαγδάτη - να βραβεύσει τους απεσταλμένους των ΜΜΕ, χωρίς την παρουσία έστω ενός υπουργού, χωρίς την παρουσία έστω ενός κορυφαίου στελέχους της αξιωματικής αντιπολίτευσης, χωρίς την παρουσία έστω ενός επωνύμου κορυφαίου στελέχους των ΜΜΕ!

Η ΕΣΗΕΑ δεν οργάνωσε - για άλλη μία φορά - κάτι πιό ολοκληρωμένο, π.χ. μία ευρεία συζήτηση, ένα συμπόσιο με θέμα "πόλεμος και ΜΜΕ" στην οποία θα έπαιρνε μέρος η ίδια, οι ιδιοκτήτες, οι διευθυντές, οι ανταποκριτές, τα κόμματα, ξένοι δημοσιογράφοι και ενώσεις, κ.α.

Ολως περιέργως, μάλιστα, ορισμένοι κατάφεραν να ματαιώσουν εκδήλωση τηλεοπτικού σταθμού - κι αυτή πολύ βιαστική - για τη βράβευση δημοσιογράφων, όπου θα παρίστατο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, παρά το ότι είχαν μοιρασθεί και προσκλήσεις!

Φυσικά, όλα αυτά έχουν μία βαθύτερη εξήγηση. Πώς η ελληνική πολιτεία αντιμετώπισε αυτό τον πόλεμο, και κυρίως τον ρόλο που έπαιξε βοηθώντας καθοριστικά τους Αμερικανούς (π.χ. με τη βάση της Σούδας).

Πολλά εξηγούνται από το πώς ο ίδιος ο πρωθυπουργός αντιμετωπίζει την τραγωδία στο Ιράκ. Στην συνάντησή του με τον ιάπωνα ομόλογό του κ. Κoizumi στην Αθήνα δήλωσε : "Χαιρετίσαμε το γεγονός ότι νέες προοπτικές δημιουργήθηκαν για τον ιρακινό λαό, ο οποίος τώρα έχει την ευκαιρία να χαράξει ένα καινούριο μέλλον για τη χώρα του, ώστε να επανασυνδεθεί με τη διεθνή κοινότητα".

Φυσικά, όταν έχουν σκοτωθεί χιλιάδες Ιρακινοί, όταν καταστράφηκε η ζωή πολλών δεκάδων χιλιάδων, όταν ισοπεδώθηκαν κτίρια, όταν διαλύθηκε η υποδομή της χώρας και λεηλατήθηκαν τα μουσεία της, είναι εύκολο να μιλάει κανείς για "ένα καινούργιο μέλλον".

Πολύ περισσότερο που αυτό "το καινούργιο μέλλον" αφορά γενικότερα τη Μέση Ανατολή και την ανθρωπότητα. Οι Αμερικανοί "ετοιμάζονται" για την Συρία και το Ιράν και στο βάθος τους ορίζοντα "βλέπουν" την Κίνα.

Πρόκειται για ένα "μέλλον" με πολλή βαρβαρότητα. Και οι δημοσιογράφοι έχουν κάθε λόγο, προπάντων τεράστιο καθήκον να την αποκαλύπτουν.

 

Αθήνα 8.5.2003



Αρχική Σελίδα


Γενιά συντρόφων του ΑΦΚ της Πάτρας
e-mail: geniafakp@yahoo.com

Τελευταία ενημέρωση: 28/10/2007