Το κείμενο χρησιμοποιεί πολυτονική
 γραμματοσειρά
 Πολυτονικές γραμματοσειρές-download

 

Η προσπάθεια ν’ ακινητήσεις το πρόσωπο της Αρκαδίας πάνω σε μερικές φωτογραφίες ή μέσα στις λέξεις ενός πεζού κειμένου, μοιάζει με βέβηλη πράξη συνειδητής παραχάραξης, γιατί εκείνο προπάντων που χαρακτηρίζει τη φυσιογνωμία αυτού του τόπου είναι η αέναη κίνηση, το διαρκές ξάφνιασμα, η συνεχής αποκάλυψη. Για να νιώσεις εκ βαθέων τη σφύζουσα μακρόχρονη ζωή της, πρέπει να τη διαβείς από τη μια άκρη ως την άλλη μ’ όλες σου τις αισθήσεις ανοιχτές και με το νου έτοιμο να συνδιαλεχθεί με τη φαντασία και το όνειρο. Σε κάθε βήμα, πίσω από κάθε στροφή, παραμονεύει η έκπληξη: Εδώ, η άγρια κοψιά ενός βράχου, παραπέρα μια μικρή κοιλάδα κατάφυτη, στο βάθος μια χιονισμένη κορφή δοσμένη στο φως του ηλίου, κάτω μια πεδιάδα που μπορεί να την αγκαλιάσει όλο το βλέμμα σου. Κι ακόμα, σ’ αυτόν τον τόπο της αφάνταστης ποικιλίας μπορείς ν’ ανταμώσεις και τη θάλασσα να ελίσσεται ολοζώντανη ανάμεσα στα βράχια κι ύστερα ν’ αφήνει το κορμί της ν’ αναδιπλωθεί με άνεση σε γαλήνιους μικρούς κολπίσκους και σε πολυάνθρωπες εκτεταμένες παραλίες.

 Η Αρκαδία μπορεί και ικανοποιεί, έτσι, χωρίς δυσκολία και τα πιο διαφορετικά γούστα. Βρίσκει συνεχώς ένα διαφορετικό πρόσωπο, για να συντροφέψει αρμονικά και διακριτικά, ακόμα και τις μεταπτώσεις της διάθεσής σου. Λίγα χιλιόμετρα έξω από τις πόλεις της μπορείς να συναντήσεις τη γαλήνη μιας φύσης παρθένας, όπου το τραγούδι των πουλιών δεν καταπίνεται από το βόμβο του πολυσύχναστου δρόμου, ενώ σε κάποιο από τα πολλά παραδοσιακά καφενεδάκια των χωριών της, μπορείς να πιεις τον καφέ σου ανοίγοντας κουβέντα με ανοιχτόκαρδους ανθρώπους. Με έκπληξη ανακαλύπτεις μέσα στον καθημερινό αβίαστο λόγο τους λέξεις και φράσεις με ιστορία πολύ παλιά, κατάλοιπα μιας γλώσσας που μιλούσαν πριν χιλιάδες χρόνια οι «προσέληνοι» Αρκάδες.

 Κι αυτό δεν είναι παρά ένα μικρό δείγμα μιας άλλης όψης της Αρκαδίας, ίσως της πιο γοητευτικής. Αυτής που κατάφερε να συνταιριάξει παλιό και καινούριο, μύθο και πραγματικότητα, ιστορία και θρύλο με τέτοια μαεστρία, που να μην μπορείς να διακρίνεις τα όριά τους και να παρασύρεσαι θέλοντας και μη στο παιχνίδι τους.

 Στο Μαίναλο, αίφνης, γλιστρώντας στη χιονισμένη πίστα της Οστρακίνας, εύκολα αρπάζεσαι από τα μάγια του βουνού. Λίγο ακόμα και θα το πιστέψεις πως το γέλιο που σπαρταράει στη λαγκαδιά δεν είναι παιχνίδι της ηχούς και της αντίχησης, μα ο αιώνια κεφάτος Πάνας βρίσκεται κάπου εκεί με τη θορυβώδη πολυμελή συντροφιά του. Πίσω από την πυκνή βλάστηση του Λύκαιου και του Πάρνωνα θαρρείς πως παίζουν κρυφτό Σάτυροι και Σειλινοί, Δρυάδες και Ναιάδες, κρατώντας συντροφιά στους βοσκούς, που λες και δραπέτευσαν από κάποιο πίνακα του Poussin.

 Στον Ορχομενό τον «πολύμηλον» η σκαπάνη του Αρχαιολόγου χτυπάει στο ρυθμό του Ομηρικού δαχτυλικού εξάμετρου και επιβεβαιώνει την παλιά ιστορία του Αγαπήνορα που κίνησε με εξήντα πλοία για την Τροία. «… πολέες δ’ ἤν νηΐ ἐκάστη»

                «Ἀρκάδες ἄνδρες ἔβαινον, ἐπιστάμενοι πολεμίζειν».

 Κι ύστερα στο χορό του εξάμετρου πιάνεται ο δημοτικός δεκαπεντασύλλαβος, για ν’ αναζητήσει σ’ όλες τις κορφές της Αρκαδίας τους νέους έμπειρους πολεμιστές:

                «Λημέρια μου, γιατάκια μου, παλιά μου κατατόπια,
                μην είδατε την κλεφτουριά, τους Κολοκοτρωναίους ;»

Η απάντηση έρχεται βροντερή, απ’ την Τριπολιτσά, το Λεβίδι, τα Δολιανά, το Βαλτέτσι, τα Λαγκάδια:

«Πέτρα την πέτρα περβατούν, λιθάρι το λιθάρι,
                στα δόντια σέρνουν τα σπαθιά, στα χέρια τα τουφέκια,
                πιάνουν
τους Τούρκους ομπροστά, σαν τα παλιογελάδια».

 Η Αρκαδία είναι γεμάτη από τέτοιες φωνές. Όσοι την κατοίκησαν, απ’ το πιο μακρινό παρελθόν ως τους νεότερους χρόνους, έχουν αφήσει πάνω της λαμπρά δείγματα του μόχθου και της ευαισθησίας τους. Αρχαία θέατρα και ναούς, αγάλματα και κάστρα, εκκλησίες και μοναστήρια. Σ’ αυτό τον μικρό τόπο μπορείς να ψαύσεις την ελληνική ιστορία σ’ όλη της την έκταση. Κανένας κρίκος δε λείπει. Ίσα – ίσα που θα βρεις, ακόμα ζωντανά, στοιχεία του παρελθόντος που τα νόμιζες χαμένα. Δίπλα στις σύγχρονες εγκαταστάσεις παραγωγής και εκμετάλλευσης, θα δεις εργαλεία και μεθόδους που κρατάνε απ’ την εποχή του Ησίοδου. Κοντά σε εργοστάσια σύγχρονα που ηλεκτροδοτούν όλη την Ελλάδα δουλεύουν νερόμυλοι και νεροτριβές, και κάτω στους μπαρουτόμυλους της Δημητσάνας το μπαρούτι βγαίνει όμοια όπως στον καιρό της Επανάστασης.

 Αυτός ο τόπος είναι πραγματικά ανεξάντλητος, γεμάτος αντιθέσεις, γεμάτος κίνηση. Με άνεση καταδύεται στη γοητεία του παρελθόντος, αλλά γεύεται κιόλας το παρόν μ’ όλα του τα κύτταρα. Εκμεταλλεύεται τη νέα τεχνολογία και βελτιώνει καθημερινά τη ζωή του, δημιουργεί πολιτισμό, καλλιεργεί τα γράμματα με την ίδια δίψα πού ’φερνε τα σκλαβόπουλα στο κατώφλι της Μονής του Φιλοσόφου, αναζητεί το καινούργιο μοναδικό του πρόσωπο συνομιλώντας ήρεμα με τους προγόνους του.

 Μέσα στον κόσμο το σημερινό τον πολυδαίδαλο, που κλωθογυρίζει στο νου του όλο τα ίδια αδιέξοδα προβλήματα, και φθείρεται και ξοδεύεται, υπάρχει μια γωνιά όπου κόνεψε η γαλήνη. Είναι η ίδια εκείνη που ύμνησε στα Βουκολικά του ο Βιργίλιος, που διάλεξαν σαν σύμβολο του δικού τους ονείρου οι ρομαντικοί της Αναγέννησης. Και τώρα πια που ο πολυπρόσωπος κίνδυνος άρχισε να απειλεί και τις πιο ζωτικές λειτουργίες της ζωής, το Αρκαδικό Ιδεώδες, η επιστροφή στην αγκαλιά της φύσης που γαληνεύει και ισορροπεί, δεν είναι μια νεφελώδης αποστροφή των ουτοπιστών, αλλά μια αναγκαία στροφή, ένα καταφύγιο ελεύθερης ανάσας για την ταραγμένη ψυχή.

Η Αρκαδία δεν πρόκειται να σας απογοητεύσει. Αφήστε την καρδιά σας ελεύθερη στην αγκαλιά της μαγεύτρας άνοιξής της, στρωθείτε στο γλέντι δίπλα στον πασχαλιάτικο οβελία που λιγώνει τον αέρα με τις μυρωδιές του, κι όταν οι τρίλιες του κλαρίνου πιάσουν τις νότες τις ψηλές κι αρχίσει να θολώνει ο νους από το βαρελίσιο, μπορεί και να ’ρθει πλάι σας ο Γερο Κολοκοτρώνης για να διαβάσει τα μελλούμενα στ’ αυλάκια της αρνίσιας σπάλας. Κι η πείρα του θα σας πει πως ο κόσμος είναι απλός κι η ζωή είναι για να την χαίρεσαι και πως θα τα διώξουν σίγουρα τα σκοτάδια εκείνες οι τρελές αχτίνες που παίζουν με τα φύλλα του αντικρινού αιωνόβιου πλατάνου...

Γεωργία Δάλκου - Φιλόλογος


Κεντρική Σελίδα

Copyright 2001© - Δ. τόπος ΑΡΚΑΔΙΑ