H Aρκαδία Σήμερα


 

Η Αρκαδία κατέχει το κέντρο της Πελοποννήσου, συνορεύει με όλους τους άλλους νομούς της και μόνο στα ανατολικά βρέχεται από θάλασσα.  Ο νομός Αρκαδίας είναι ο μεγαλύτερος σε έκταση της Πελοποννήσου. Ιδρύθηκε το έτος 1833, οπότε και εκδόδηκε το Διάταγμα που χαράσσει τα όριά του. Εκτός από το ηπειρωτικό τμήμα, που από την αρχαιότητα ανήκε στην αρχαία Αρκαδία, ο νομός συμπεριέλαβε και ένα παραθαλάσσιο τμήμα, αυτό της Κυνουρίας. Πρωτεύουσα του νομού είναι η Τρίπολη. Ο νομός αποτελείται από τις επαρχίες Μαντινείας, με πρωτεύουσα την Τρίπολη, Γορτυνίας, με πρωτεύουσα τη Δημητσάνα, Κυνουρίας, με πρωτεύουσα το Λεωνίδιο και Μεγαλόπολης, με πρωτεύουσα τη Μεγαλόπολη. Με την εφαρμογή του σχεδίου Καποδίστρια περιλαμβάνει 22 δήμους και μια κοινότητα.  Η Τρίπολη αποτελεί συγχρόνως έδρα της Περιφέρειας της Κεντρικής Πελοποννήσου (νομοί Αρκαδίας, Λακωνίας, Μεσσηνίας, Αργολίδας και Κορινθίας) και έτσι έχει εξελιχθεί σε σημαντικό διοικητικό κέντρο της Πελοποννήσου.

Το έδαφος της Αρκαδίας είναι κυρίως ορεινό. Η οικονομία είναι βασικά γεωργική και κτηνοτροφική. Ο τοπική γεωργική παραγωγή είναι δημητριακά, βύσσινα, κεράσια, πατάτες, όσπρια, λαχανικά, μήλα, αχλάδια, αμύγδαλα, καρύδια και κρασί. Αξιόλογη είναι και η εμπορική δραστηριότητα λόγω της θέσης του νομού. Υπάρχουν πάντως και βιομηχανικές και βιοτεχνικές μονάδες, αρκετές από τις οποίες συγκεντρώνονται στη νέα Βιομηχανική Περιοχή της Τρίπολης (που αναπτύσσεται με την υποστήριξη της ΕΤΒΑ).

Από πλευράς ορυκτού πλούτου, στην περιοχή της Βυτίνας (είναι ονομαστό το μαύρο μάρμαρο που βγαίνει εκεί) και των Δολιανών υπάρχουν λατομεία μαρμάρου. Στην περιοχή της Μεγαλόπολης υπάρχουν πλούσια κοιτάσματα λιγνίτη όπου και ο σημαντικός ατμοηλεκτρικός σταθμός της ΔΕΗ. Ο υδροηλεκτρικός σταθμός της ΔΕΗ και το τεχνητό φράγμα του Λάδωνα αποτελούν σημαντικό έργο υποδομής για την Αρκαδία.

Ο νομός έχει πλήρως ανεπτυγμένο οδικό και σιδηροδρομικό δίκτυο. Από την Τρίπολη περνούν όλοι οι δρόμοι προς τη Νότια και Νοτιοδυτική Πελοπόννησο. Η λειτουργία της νέας Εθνικής Οδού Τρίπολης-Αθηνών, αλλά και η επικείμενη επέκτασή της μέχρι την Καλαμάτα, είναι σημαντική για την εύκολη οδική πρόσβαση στον νομό, όπως και για την τοπική οικονομία. Τα παραλιακά θέρετρα της Αρκαδίας (’στρος, Λεωνίδιο, Τυρός) συνδέονται με την υπόλοιπη Ελλάδα και ακτοπλοϊκώς.

Η Αρκαδία έχει θαυμάσιο κλίμα και συνδυάζει τις ομορφιές του βουνού και της θάλασσας. Το αρκαδικό τοπίο, με τα ήσυχα βοσκοτόπια, τα δάση, τα άγρια βουνά και τις μαγευτικές ρεματιές, παραμένει σχεδόν ανέπαφο όπως το περιγράφει ο Παυσανίας, σε ένα μεγάλο βαθμό αμόλυντο από το πέρασμα του χρόνου και την εισβολή του σύγχρονου πολιτισμού και της "νεοελληνικής ανάπτυξης". Η ομορφιά του φυσικών τοπίων του ελατοσκέπαστου Μαινάλου, του φαραγγιού του Λούσιου, του Πάρνωνα και των ακτών του Λεωνιδίου, του Τυρού και της Σαμπατικής, αλλά και η γραφικότητα των τυπικών αρκαδικών χωριών της Στεμνίτσας, της Δημητσάνας, της Βυτίνας, των Λαγκαδιών, του Κοσμά και του Αγίου Πέτρου είναι από τις πιο ξεχωριστές στον ελλαδικό χώρο. Τέλος στο Μαίναλο, στη θέση Οστρακίνα, λειτουργεί ένα από τα καλύτερα χιονοδρομικά κέντρα της Ελλάδας.

Εκτός από τις φυσικές ομορφιές, η Αρκαδία έχει να επιδείξει σημαντικότατη ιστορία, αρχαία και πρόσφατη. Ανυπότακτη, σκληρή και περήφανη η ιδιοσυγκρασία των ορεσίβιων κατοίκων της Αρκαδικής γης, τόσο κατά την αρχαιότητα, όσο και στους μεταγενέστερους χρόνους εμπόδισε την υποταγή τους στις πολιτικές και στρατιωτικές κυριαρχίες και συνέτεινε στη διατήρηση ενός ανόθευτου, γνήσιου και με έντονο και μοναδικό χρώμα πνευματικού παρελθόντος. Για τα βουνά της και τα ιδανικά της ελευθερίας και της εθνικής ανεξαρτησίας δόθηκαν μάχες επικές σε πολλές περιόδους. Πεδία μαχών, τόποι ηρωικών αγώνων, αυταπάρνησης και θυσίας, κρησφύγετα και δρόμοι διαφυγής ήταν κάποτε τα σημερινά ήσυχα βοσκοτόπια, οι ρεματιές και τα φαράγγια της. Η Αρκαδία, σαν η κατ' εξοχή ελληνική γη, είναι διάσπαρτη από αρχαιότητες και μνημεία (Τεγέα, Μαντινεία, Ορχομενός, Μεγαλόπολη, Καρύταινα, Λυκόσουρα, Εύα Κυνουρίας, Αρχαία Γόρτυς κ.α.). Τα  μουσεία της δίνουν αδιάψευστες και πλούσιες μαρτυρίες για το ξεχωριστό όγκο της ιστορικής της κληρονομιάς. Ο σημερινός ζωτικός της χώρος της χαρακτηρίζεται από σημαντική πολιτιστική κληρονομιά και παράδοση και είναι  γεμάτος από πολλά αξιόλογα μοναστήρια και εκκλησίες.

Η σημερινή Αρκαδία μεταφέρει πολλά από την αίγλη και το συμβολισμό της αρχαίας. Διατηρεί τη φύση και το τοπίο που ενέπνευσε τους ποιητές Θεόκριτο και Βυργίλιο στη διατύπωση της ιδέας της Κλασικής Αρκαδίας (Αρκαδικό Ιδεώδες) και στην εξύμνηση της Αρκαδικής Φύσης, το ζωγράφο Poussin στη δημιουργία των "Ποιμένων της Αρκαδίας", αλλά και άλλους ζωγράφους και φιλοσόφους, κύρια της σχολής του Νεοκλασικισμού, που είδαν την ανθρώπινη τελείωση να περνά μέσα από τις ατραπούς μιας "βουκολικής", πνευματικής, λιτής και ισορροπημένης ζωής. Η Αρκαδία είναι η "Εδέμ" της ανθρώπινης σκεπτόμενης ύπαρξης, απαλλαγμένης από βοές και περιττά στολίδια και αγαθά. Η χώρα αυτή διατηρεί μέσα από τους αιώνες πολλές από τις παραδόσεις και ήθη,  όπως και το ανυπότακτο πνεύμα, την   λιτότητα και την περηφάνια που την έκαναν να ξεχωρίσει στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, της κατοχής και των απελευθερωτικών αγώνων.

Η Αρκαδία γνώρισε την ερήμωση και παρακμή σε πολλούς δύσκολους και δίσεκτους καιρούς φτώχειας και ξένων επιδρομών. Είδε με σπαραγμό τα παιδιά της να την εγκαταλείπουν και να διασπείρονται στα πέρατα της γης. Αλλά τελικά τα είδε σχεδόν όλα να διαπρέπουν με πείσμα, σθένος και όραμα, να επιστρέφουν και να την ευεργετούν, να την θυμούνται. Από τις αρχαίες Αρκαδικές αποικίες (Ιταλία, Πάφος), μέχρι και την σημερινή Αρκαδική Ομογένεια, οι απόδημοι Αρκάδες ήταν και παραμένουν ένα από τα πιο δυναμικά, γενναιόδωρα και προσηλωμένα στη γενέτειρα τμήματα του Ελληνισμού.

Η Αρκαδία σήμερα, βρίσκεται μπροστά στην πρόκληση (σταυροδρόμι;) της ανάπτυξης. Με πολλούς κόπους και καθυστερήσεις κατάφερε να διασώσει αρκετά στοιχεία από την πολιτιστική και ιστορική της κληρονομιά. Να εξασφαλίσει υποφερτή ζωή για τους κατοίκους που της απέμειναν. Και πασχίζει, κάνοντας ότι μπορεί, να εξασφαλίσει καλές συνθήκες για την υποδοχή των ξενιτεμένων παιδιών της που την επισκέπτονται ή που επιστρέφουν... Αλλά και όσων επισκεπτών, Ελλήνων και ξένων, θέλουν να γνωρίσουν, να γευθούν, τις - για πολλά χρόνια - άδικα παραγκωνισμένες και παραγνωρισμένες ελληνικές πατρίδες.   

Η Αρκαδία αποτελεί μια πρόκληση για τον επισκέπτη, τον ταξιδιώτη, τον τουρίστα. Μια πρόκληση που βρίσκεται σήμερα τόσο κοντά (2-2.30 ώρες) από το κέντρο, την Αθήνα. Τόσο κοντά στη σκέψη, στη φύση, στο συναίσθημά μας... Απομένει να την ξαναβρούμε, να την αποκαλύψουμε...


Ιστορική Διαδρομή

Βιβλιογραφία

Τόποι και Τοποθεσίες

Χάρτες

Πολιτισμός

Αρχαιότητες


Τελευταία ενημέρωση: 21/06/2002

Αρχική Σελίδα

Copyright 2001© - Δ. τόπος ΑΡΚΑΔΙΑ