Ιστορικά Θέματα


Η Μεγάλη Πόλις: Ιστορική Διαδρομή


Σελίδες: 1 - 2

 


Ίδρυση

Η Μεγαλόπολη, ή Μεγάλη Πόλις, ιδρύθηκε από τον Θηβαίο στρατηγό Επαμεινώνδα, μετά τη νίκη του επί των Σπαρτιατών στα Λεύκτρα το 371 π.Χ. Σκοπός του ήταν η αποτελεσματική αντιμετώπιση των κυριαρχικών διαθέσεων της Σπάρτης η οποία πάντα επιβουλευόταν την Αρκαδία. Η νέα πόλη χτίστηκε στις όχθες του ποταμού Ελισσώνα και κατοικήθηκε από κατοίκους άλλων Αρκαδικών πόλεων που σε ένα μεγάλο μέρος οδηγήθηκεν εκεί με τη βία. Σύμφωνα με τον Παυσανία στην ίδρυση της Μεγαλόπολης μετείχαν 40 Αρκαδικές πόλεις που ήταν οι εξής: Αιγύτες, Ακακήσιο, Ακόντιο, Αλέα, Αλίφειρα, Ασέα, Βλένινα, Γόρτυς, Δασέα, Διπαία, Ελλισσόνας, Ευταία, Ζοίτιο, Θεισόα Λυκαίου, Θεισόα Ορχομενού, Θωκνία, Κναύσιος, Κρώμοι, Λεύκτρο, Λυκαία, Λυκαιάτες, Λυκόσουρα, Μακαρία, Μηλέα, Μεθύδριο, Ορεσθάσιο, Παλλάντιο, Παρώρεια, Περαυθείς, Πτολόδερμα, Σκιρτώνιο, Σουμάτειο, Τεύθις, Τραπεζούντα, Τρικόλωνοι, Καλλία, Δίποινα και Νωνακρίδα.

Οι Θηβαίοι διέθεσαν την πρώτη φρουρά της πόλης αποτελούμενη από 1000 άνδρες, υπό τον Θηβαίο Παμμένη. Οι Αρκάδες επέλεξαν σαν πρώτους ηγέτες οικιστές τους εξής: τον Λυκομήδη και Οπτολέα από τη Μαντινεία, τον Τίμωνα και Πρόξενο από την Τεγέα, τον Κλεόλαο και Ακρίφιο από την Κλειτορία, τον Ιερώνυμο και Ευκαμπίδα από το Μαίναλο (αρκαδική πόλη) και τον Ποσσικράτη και Θεόξενο από την Παρρασία.

Οι κάτοικοι της Τραπεζούντας δεν δέχθηκαν να εγκατασταθούν στην Μεγάλη Πόλη και γι' αυτό αντιμετώπισαν την οργή των Αρκάδων που επιδόθηκαν στη σφαγή τους. Όσοι σώθηκαν μετανάστευσαν στην Τραπεζούντα του Πόντου που αποτελούσε αποικία τους. Οι Λυκοσούσιοι, οι Λυκαιάτες και οι Τρικολώνιοι μετακινήθηκαν βίαια. Μάλιστα οι πρώτοι σώθηκαν από τη σφαγή καταφεύγοντας στα εκεί ιερά της Δέσποινας και της Δήμητρας.

Έτσι ιδρύθηκε το περίφημο "Κοινόν των Αρκάδων". Η Μεγάλη Πόλις συγκεντρώνοντας τους συνοικισμένους Αρκάδες και με την προστασία της Θήβας έμελε εξελιχθεί σε μια ισχυρή, πολυάνθρωπη και ακμάζουσα πόλη, ικανή να προστατεύσει την Αρκαδία και να αντιταχθεί στην απειλή της Σπάρτης. Πράγματι, μέχρι την κήρυξη του Φωκικού πολέμου το 342 π.Χ. η νεοσύστατη πόλη δεν αντιμετώπισε καμία ουσιαστική λακωνική απειλή.


Περιγραφή της αρχαίας πόλης

Η Μεγάλη Πόλις είχε γρήγορη ανάπτυξη και γνώρισε ιδιαίτερη ακμή. Συνδεόταν με πολλούς δρόμους με την υπόλοιπη Αρκαδία, όπως και με την Αργολίδα, Μεσσηνία, Ηλεία και Λακωνία.

Την αρχαία πόλη κοσμούσαν πολλά αξιόλογα δημόσια κτίρια, ιερά και έργα τέχνης της εποχής. Στη βόρεια πλευρά του Ελισσώνα υπήρχε η Αρχαία Αγορά, που περιελάμβανε ιερό του Λύκαιου Δία χωρίς είσοδο, με βωμούς του Δία και άγαλμα του θεού Πάνα, που λατρευόταν στην περιοχή. Μπροστά από το ναό υπήρχε χάλκινο άγαλμα του Απόλλωνα ύψους 4 μ. που είχε μεταφερθεί από το Ναό του Επικούρειου Απόλλωνος. Υπήρχε επίσης άγαλμα της Ήρας και κοντά του ανδριάντες επιφανών ανδρών της πόλης.

’λλα αξιόλογα μνημεία ήταν ήταν η Φιλίππειος Στοά και γύρω της το Βουλευτήριο, ο ναός του Ακακήσιου Ερμή, το ιερό του Σωτήρα Δία, η Αριστάνδειος Στοά, τα αγάλματα του Πάνα και της Εφεσίας ’ρτεμης, ο ιερός περίβολος της Δήμητρας και της Περσεφόνης κ.ά.

Σε απόσταση 1500 μ. από την αρχαία πόλη στην τοποθεσία που ονομαζόταν Μανίες υπήρχε ομώνυμο ιερό. Η ονομασία οφείλεται κατά την παράδοση ότι, εκεί ο Ορέστης καταλήφθηκε από μανία μετά το φόνο της Κλυταιμνήστρας και του εραστή της Αιγίσθου. Κοντά υπήρχε η τοποθεσία ’κη (άκη=θεραπεία), όπου ο ίδιος θεραπεύτηκε από τη μανία. Στη Μεγάλη πόλη υπήρχε επίσης και το ιερό των Ευμενίδων θεών, οι οποίες προκάλεσαν την τρέλλα του Ορέστη, αλλα και που στη συνέχεια τον θεράπευσαν από αυτήν (ας σημειωθεί ότι ο Ορέστης υπό την επίδραση της μανίας του, έκοψε με τα δόντια το ένα του δάκτυλο).


 

 

Αρχή σελίδας

Kείμενο: Θ. Νικολάου, Φωτογραφίες: Ι. Ασημακόπουλος, Θ. Νικολάου, Copyright 2001©

Τελευταία ενημέρωση: 12/01/2003
Ιστορικά Θέματα
Copyright 2001© - Δ. τόπος ΑΡΚΑΔΙΑ