|
Μεσαιωνική Τριπολιτσά Πολιτιστικό Πρόγραμμα, |
|
|
|
Ιστορία της Μεσαιωνικής Τριπολιτσάς Η αρχή της ύπαρξης της Τριπολιτσάς σίγουρα δεν ανάγεται στην αρχαιότητα. Οι πρώτες γραπτές μαρτυρίες για την ύπαρξη της είναι σε ενετικούς καταλόγους πελοποννησιακών κάστρων του 15ου αιώνα. Σε κατάλογο του 1450 αναφέρεται ως Draboniza. Σε διαδοχικούς καταλόγους κάστρων του 1467 και 1469 αναφέρεται ως Draboliza ή Droboliza ερειπωμένο κάστρο. Η πολυτυπία στην γραπτή και προφορική της ονομασίας προέρχεται ασφαλώς από την γλωσσική σύγχυση που προκαλεί η διατύπωση της ξενικής τοπωνυμίας και θα συνοδεύει την πόλη στην ιστορική της διαδρομή. Το κάστρο, μικρό οχυρό, απέβλεπε στον έλεγχο των διαβάσεων του Μαινάλου προς την ορεινή γορτυνιακή ενδοχώρα με τα συνεχόμενα ονομαστά κάστρα της και προειδοποιούσε έγκαιρα τους κατοίκους για εχθρικές εισβολές. Η τοπωνυμία μάλλον σλαβικής προέλευσης (σημαίνει μικρό δάσος) δεν υποδηλώνει με βεβαιότητα ότι υπήρχε οικισμός με αυτή την ονομασία από τον 7ο αιώνα μ.Χ., όταν τα σλαβικά φύλα κατέβαιναν νότια και κατοικούν μόνιμα στην Αρκαδία. Δεν αποκλείεται να πρόκειται για μικροτοπωνύμιο, όπως διατηρούνται πολλά μέχρι και σήμερα στην ευρύτερη περιοχή. Δύο είναι τα πλέον πιθανά ενδεχόμενα για την δημιουργία της: α) Να προϋπήρχε οικισμός πριν τη δημιουργία του κάστρου ο οποίος αναπτύχθηκε για την εξυπηρέτηση των αναγκών εφοδιασμού των στρατιωτών ή β) Η δημιουργία του κάστρου δημιούργησε την ανάγκη δημιουργίας εμπορικού σταθμού για την εξυπηρέτηση των αναγκών των φρουρίου ο οποίος εξελίχθηκε σε οικισμό. Η Τριπολιτσά και η ευρύτερη περιοχή έπεσε στα χέρια του ιδίου του Μωάμεθ του Β΄ του επονομαζόμενου "Πορθητή" ( Fatih στα τούρκικα) στα 1460 καταλύοντας την αρχή του Δεσποτάτου του Μορέως. Ακολουθεί μια περίοδος έντονης αντιπαράθεσης ανάμεσα στους Τούρκους και τους Ενετούς για τον έλεγχο της Πελοποννήσου που λήγει υπέρ των Τούρκων με την άλωση του Ναυπλίου το 1540 επί Σουλτάνου του Σουλεϊμάν του Β΄ του Μεγαλοπρεπούς (1520 - 1566). Σε απογραφικό κατάλογο των Οθωμανών (Tahrir Defteri) η Τριπολιτσά (Τιρεπολίτσε Tirepolice στα Τούρκικα) την εποχή του Σουλεϊμαν B΄ είναι ένα χριστιανικό χωριό στα όρια του Καζά Αrhos (προφανώς ΄Αργους) με πληθυσμό 1200 κατοίκων. Στα χρόνια του σουλτάνου Σελίμ του Β΄ διαδόχου του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπούς υπήρχαν στην Τριπολιτσά ένα τζαμί, ένα σχολείο και ένα λουτρό (χαμάμ) με αυξανόμενα εισοδήματα, ένδειξη για την ανάπτυξη της πόλης. Άλλη αναφορά μεταξύ των ετών 1563-1587 γίνεται σε επιστολή του Μητροπολίτη Ναυπλίου και ΄Aργους Διονυσίου προς τον Θεοδόσιον Ζυγομαλά αναφερόμενη στα εκκλησιαστικά πράγματα της Τριπολιτσάς. Στην επιστολή αναφέρεται ως Υδροπολιτζά και με το όνομα αυτό εμφανίζεται στα εκκλησιαστικά έγγραφα καθ' όλη τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας. Σε χειρόγραφο του νεομάρτυρα και ιερομόναχου Λαζάρου των αρχών του 17ου αιώνα (πριν το 1618), αλλά και σε έγγραφα του 1675,1651 και 1696 η Τριπολιτσά χαρακτηρίζεται οικιστικά ως "χώρα". Με τον όρο "χώρα" η ιστορική έρευνα βεβαιώνει ότι κατά την χρονική περίοδο από τον 16ο έως τον 19ο αιώνα νοείται αρκετά μεγάλη οικιστική εγκατάσταση με κάποιας μορφής αυτοδιοίκηση, σημαντική οικονομική δραστηριότητα, διακίνηση γεωργικών και βιοτεχνικών προϊόντων και την επεξεργασία πρώτων υλών σε μικρά και μεγάλα εργαστήρια από εξειδικευμένες ομάδες τεχνιτών (συντεχνίες). Τον 17ο αιώνα, σύμφωνα με την έρευνα του Τούρκου ερευνητή Ekkrem Hakki Ayverdi, υπήρχαν 1.000 σπίτια, 11 γειτονιές, 2 τζαμιά (τεμένη της προσευχής της Παρασκευής), 6 συνοικιακά μεστζίτια (τεμένη καθημερινής προσευχής) 2 μεντρεσέδες (ιεροδιδασκαλεία), 2 τεκέδες (ισλαμικές μονές), 1 χάνι και 1 λουτρό αυτό μόνο από την πλευρά των μουσουλμάνων. Πολλά στοιχεία για την ζωή της πόλης μας δίνει ο Τούρκος ιστορικός Εβλιγιά Τσελεμπή που πέρασε στην Πελοπόννησο λίγα χρόνια πριν την Ενετική Κατάκτηση. Η ανάπτυξη αυτή διακόπτεται από την κατάληψη της Πελοποννήσου από τους Ενετούς (1685-1687). Η Ενετική Διοίκηση, γνωστή ως Β΄ Ενετοκρατία (1685-1715), υπήρξε ιδιαίτερα σκληρή και ληστρική απέναντι στον ομόθρησκο λαό της Πελοποννήσου. Περιόρισε τις σχέσεις της εκκλησίας με το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως και εγκατέστησε ιεράρχες φιλικά προκείμενους στην Καθολική Εκκλησία. Στην εκκλησία της Παναγίας (σημερινό Ματζούνειο) υπήρχε το λεγόμενο " Καθολικό Σχολείο " Κέντρο δυτικής προπαγάνδας. Εξαιρετική δραστηριότητα στον προσηλυτισμό φαίνεται ότι επέδειξε ο Γάλλος πρόξενος Β. Amirat, ο οποίος επηρέασε θρησκευτικά και όχι μόνο την αρμενική κοινότητα της Τριπολιτσάς. Τα αρχεία της Ενετικής διοικήσεως του Μορέως περιέχουν καταλόγους οικισμών, απογραφικά στοιχεία περιουσιών κ.α. Αποτελούν δε μια ανεξερεύνητη ακόμα πηγή πληροφοριών που σίγουρα θα φωτίσει πολλές πλευρές της τότε ζωής της πόλης και ευρύτερα της περιοχής. Η αυταρχική και ληστρική διοίκηση των Ενετών οδήγησε τους προύχοντες του Μοριά σε συνεννόηση με την "Πύλη" (υπήρξε συνάντηση στη Θήβα) και με ξαφνική εισβολή οι Τούρκοι καταλαμβάνουν την Πελοπόννησο το 1715. Ο Σουλτάνος παραχωρεί ειδικό καθεστώς στην Πελοπόννησο και αυτοδιοίκηση στους Έλληνες με επικεφαλής των Χριστιανικών κοινοτήτων τον Μοραγιάννη. |
|
|||
|
|
|||
|
