Ιστορικά Θέματα


Ιστορική διαδρομή της Τρίπολης


Σελίδες: 1 - 2

Ίδρυση

Η ιστορία της Τρίπολης δεν είναι πολύ παλιά και μπορεί να εντοπιστεί όχι νωρίτερα από τον 15ο αιώνα, όταν ήταν γνωστή ως Τριπολιτσά ή Ντροπολιτσά (παλιότερα Υδροπολιτσά ή Δρομπογλίτσα). Η πόλη ξεκίνησε σαν ένας μικρός οικισμός τσοπάνων και γεωργών. Στα "Βενετικά Χρονικά" του Stefano Magno , που γράφτηκαν το 1647, ανάμεσα στα ερειπωμένα κάστρα αναφέρεται το τοπωνύμιο Droboliza . Γύρω από την ετυμολογία της ονομασίας αυτής έχουν διατυπωθεί πολλές απόψεις, από τις οποίες η επικρατέστερη είναι, ότι παράγεται από την σλαβική λέξη dabr, που σημαίνει βελανιδιά. Σε αυτό συνηγορεί και η μαρτυρία του  Παυσανία, ο οποίος βεβαιώνει ότι η περιοχή ήταν στην εποχή του κατάφυτη από δρυς. Το παραπάνω τοπωνύμιο μεταπλάστηκε σταδιακά με το πέρασμα των χρόνων και από Ντρομπολιτσά έγινε Ντροπολιτσά, Τριπολιτσά και τελικά Τρίπολη.

Η προέλευση της πόλης τοποθετείται ανάμεσα στον 8ο και 10 μ.Χ. αιώνα, όταν στους πρόποδες του Μαινάλου και κοντά στη θέση της σημερινής Τρίπολης δημιουργήθηκε ένας αρχικός μικρός οικισμός από λιγοστούς νομάδες Σλάβους. Ο οικισμός αυτός   αργότερα ενώθηκε με τους κοντινούς πολυπληθείς οικισμούς των ντόπιων Ελλήνων (Θάνα κλπ) με αποτέλεσμα το ξένο στοιχείο σταδιακά να απορροφηθεί  και τελικά να εξελληνισθεί. Ο οικισμός με τον καιρό μεγάλωσε και στη συνέχεια μετακινήθηκε προς την  περιοχή του λόφου Μπιζάνι (Μεγάλη Τάπια). Με την πάροδο του χρόνου εξελίχθηκε τελικά σε πόλη.


Τουρκοκρατία

Την περίοδο της Τουρκοκρατίας η Τρίπολη δοκιμάστηκε σκληρά από τις συνθήκες της σκλαβιάς και από τους Τούρκους κατακτητές. H πόλη αναπτύχθηκε με πολύ αργό ρυθμό στα πρώτα χρόνια της τουρκικής κατοχής (πρώτη Τουρκοκρατία 1475-1685) και είχε μια υποτυπώδη αυτοδιοίκηση.  Στα χρόνια αυτά μεταφέρθηκαν τα νερά της πηγής “Μάνα” σε χτιστό υδραγωγείο, για την ύδρευση του πληθυσμού. Αυτό το σύστημα υδροδότησης αποτελούσε ένα προηγμένο για την εποχή έργο. Η ανάπτυξή της πόλης προχώρησε όμως με γοργά βήματα κατά τη διάρκεια της σύντομης κατοχής της από τους Βενετούς (1685-1715), όταν έγινε κέντρο εμπορίου χάρη στη γεωγραφική της θέση στο κέντρο του αρκαδικού οροπεδίου και σαν σταυροδρόμι των οδικών αρτηριών που διέσχιζαν την Πελοπόννησο. Την περίοδο αυτή ο πληθυσμός της αυξήθηκε και ανήλθε περίπου σε 10.000.

Η Τριπολιτσά απέκτησε περισσότερη πολιτική και αργότερα οικονομική σημασία στα χρόνια της δεύτερης Τουρκοκρατίας, όταν έγινε έδρα το 1715 του Τούρκου Διοικητή του Μοριά (του Μόρα Βαλέση του πασαλικιού του Μορέως). Έτσι εξελίχθηκε στη συνέχεια σε σπουδαίο αγροτικό, εμπορικό, συγκοινωνιακό και στρατιωτικό κέντρο της Πελοποννήσου. Στην πόλη δημιουργήθηκαν βιοτεχνίες και  εργαστήρια και συγχρόνως αναπτύχθηκε σημαντικό διαμετακομιστικό εμπόριο. Παράλληλα   σημείωσε πρόοδο η πνευματική, κοινωνική και θρησκευτική ζωή. Ηδη, από το 1673 και μετά από αίτημα των κατοίκων, είχε ιδρυθεί στην πόλη η “Αρχιεπισκοπή Υδραβολιτσάς” με πρώτο αρχιεπίσκοπο τον ’νθιμο. Η πόλη διέθετε επίσης διοικητικά κτήρια (δίπλα από τα σαράϊ), λουτρά και διάσπαρες βρύσες.

Το 1770 ξέσπασε η επανάσταση του Ορλώφ (Ορλωφικά). Την επανάσταση αυτή είχε υποκινήσει η αυτοκράτειρα Αικατερίνη Β' για να εξεγείρει τους Μοραΐτες κατά των Τούρκων. Η αυτοκράτειρα απέβλεπε στην κάθοδο της Ρωσίας στα Δαρδανέλια και την ανασύσταση της Ελληνικής Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Είχε μάλιστα έτοιμο και τον εγγονό της για αυτοκράτορα. Έστειλε τους αδερφούς Θεόδωρο και Αλέξη Ορλώφ με στρατό και καράβια στην Πελοπόννησο. Το Φεβρουάριο του 1770 κατέπλευσε στο Οίτυλο της Μάνης ο Θεόδωρος Ορλώφ για να υποκινήσει επανάσταση στο Μοριά. Οι Μοραΐτες πήραν θάρρος και πίστεψαν ότι είχε φθάσει η ώρα για ξεσηκωμό και αποτίναξη του ζυγού και εξεγέρθηκαν.

Τον Απρίλιο του 1770 έφθασε στην Κορώνη και ο δεύτερος αδερφός, ο Αλέξης Ορλώφ, ναύαρχος του Ρωσικού στόλου, με 15 πλοία και 500 στρατιώτες. Οι αδερφοί Ορλώφ παρακίνησαν τους Έλληνες επαναστάτες να πολιορκήσουν την Τριπολιτσά. Πράγματι, στις 27 Απρίλη του 1770 έφθασε στην Τρίπολη ο Ορλώφ με 500 στρατιώτες και 3 κανόνια και μαζί με 5.000-6.000 εξεγερμένους Έλληνες άρχισε να πολιορκείτην πόλη, χωρίς επιτυχία. Οι Τούρκοι τότε έσπευσαν να καλέσουν ισχυρές αλβανικές ενισχύσεις μοιράζοντας ψηλούς μισθούς και προνόμια. ’ρχισαν έτσι να επικρατούν, νικώντας μάλιστα στα Τρίκορφα τους πολιορκητές Έλληνες και Ρώσους. Τελικά, η πολιορκία λύθηκε ανήμερα τη Μεγάλη Δευτέρα, ενώ είχε τραγικές συνέπειες για τους Έλληνες. Oι Τούρκοι έσφαξαν περισσότερους από 4.000 αμάχους ανάμεσα στους οποίους τον μητροπολίτη ’νθιμο Βάρβογλη, που ανασκολοπίστηκε, 7 ιερείς, 2 μωρογιάννηδες και 11 προεστούς.

Μετά την αποτυχία και καταστροφή αυτή, οι αδελφοί Ορλώφ εγκατέλειψαν την Πελοπόννησο, αφήναντας αβοήθητους τους κατοίκους της στο έλεος των Τούρκων. Οι Μοραΐτες πλήρωσαν ακριβά την εξέγερσή τους. Οι Τούρκοι έστειλαν πολύ στρατό από Αλβανούς και σκότωσαν χιλιάδες Έλληνες.

Στα μετέπειτα χρόνια 1785-1790 οι Τούρκοι οχύρωσαν την πόλη και την μετέτρεψαν σε κύρια στρατιωτική τους βάση. Το οχυρωτικό τείχος που κατασκευάστηκε είχε περίμετρο 3500 μέτρα, ύψος 5,5 μέτρα, 13 πύργους (Τάπιες) και 7 πύλες. Περίοπτη θέση στην οχύρωση της πόλης έιχε η μεγαλύτερη τάπια, η λεγόμενη Μεγάλη Τάπια, η οποία κάλυπτε την κορυφή του υψώματος της Δεξαμενής.

Κατά τα τελευταία προεπαναστατικά χρόνια η Τρίπολη είχε  περί τους 20000 κατοίκους. Οι δρόμοι της πόλης ήταν λιθόστρωτοι (καλντερίμια). Ο πληθυσμός της αποτελείτο από Έλληνες, Τούρκους και Εβραίους που έμεναν σε διακεκριμένες συνοικίες. Στην πόλη έμεναν και Αλβανοί, κύρια κατά την περίοδο 1769-1779, οπότε και εξολοθρεύτηκαν από τους Έλληνες κλεφτοκαπετανέους. Η πόλη είχε περίπου 2500 σπίτια, από τα οποία τα 1000 ήταν ελληνικά, κτισμένα κοντά στο τείχος, όλα ισόγεια και με χαμηλές πόρτες. Το σαράϊ του πασά ήταν στη θέση της σημερινής πλατείας ’ρεως.

Λίγα χρόνια πριν την έκρηξη της επανάστασης εκυκλοφορούσαν πολλές φήμες για ενδεχόμενη ελληνική εξέγερση, οι οποίες και έφθασαν στα αυτιά των Τούρκων. Οι Τουρκική διοίκηση στην Τριπολιτσά τότε απείλησε ανηλεή διωγμό και σφαγή του ελληνικού πληθυσμού αν δεν εδίδοντο εγγυήσεις από τους Έλληνες προεστούς, τους οποίους και κάλεσε τις παραμονές της επανάστασης δήθεν για διαβουλεύσεις, στην πραγματικότητα όμως για ομήρους. Κάποιοι απο φόβο δεν προσήλθαν. Πολλοί όμως πρόκριτοι , προ του διαφαινόμενου κινδύνου, επέδειξαν ηρωική στάση, έφθασαν στην Τριπολιτσά και προσφέρθησαν σαν όμηροι. Στη συνέχεια φυλακίσθηκαν, βασανίστηκαν και πολλοί από αυτούς θανατώθηκαν. Όσοι επέζησαν, απελευθερώθηκαν - αν και με βαρειά κλονισμένη υγεία από τις κακουχίες- κατά την άλωση της πόλης απο τον επαναστατικό στρατό.

Ειδική αναφορά θα πρέπει να γίνει στην έντονη δραστηριότητα της Φιλικής Εταιρείας στην Αρκαδία και ειδικότερα στην Τρίπολη τα προεπαναστατικά χρόνια, παρ' όλες τις αντίξοες συνθήκες που επικρατούσαν τότε στην πόλη. Η Φιλική Εταιρεία  άρχισε να στέλνει στην πόλη εκπροσώπους της από το 1818. Έτσι στην Τρίπολη μυήθηκαν 22 Τριπολίτες, οι οποίοι ανέπτυξαν σημαντική δράση, με αποτέλεσμα η δράση της Φιλικής Εταιρείας να αυξηθεί και να εξαπλωθεί και σε άλλα επαρχιακά κέντρα. Η Τρίπολη έτσι έγινε ένα σημαντικότατο κέντρο της Φιλικής Εταιρίας. Ας σημειωθεί ότι, στο σύνολο 1039 Φιλικών, 200 ήταν Αρκάδες και ανάμεσά τους 40 Τριπολίτες. Σημαντικές προσωπικότητες μεταξύ των Φιλικών, με μεγάλη συμβολή στον αγώνα, υπήρξαν οι αδελφοί Σέκερη και ο Παναγιώτης Αρβαλής.

 


Αρχή σελίδας
Kείμενο: Θ. Νικολάου, Copyright 2001©

Τελευταία ενημέρωση: 15/05/2007
Ιστορικά Θέματα
Copyright 2001© - Δ. τόπος ΑΡΚΑΔΙΑ