Πριν από 32 χρόνια, στις 22 Μαΐου 1963, ο Γρηγόρης Λαμπράκης, 51 ετών, υφηγητής της ιατρικής, βαλκανιονίκης, μαχητικός ειρηνιστής και ανεξάρτητος βουλευτής της Αριστεράς, δολοφονήθηκε στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, με την εναρμονισμένη δράση του παρακράτους του κράτους και του υποκόσμου.

Οι πρωταγωνιστές του παρακράτους των ένστολων και μη, που δολοφόνησαν τον Γρηγόρη Λαμπράκη, ανεξάρτητα απ’ το εάν κινούνταν στο βούρκο των σαλονιών του “καλού κόσμου” ή τη λάσπη των λαϊκών σκυλάδικων, είχαν δύο κοινά χαρακτηριστικά που καθόριζαν το βαθμό της ομοιότητας και της αλληλεξάρτησής τους:

1. Ολοι τους σχεδόν είχαν σταδιοδρομήσει στο κλίμα του δοσιλογισμού, είχαν υπηρετήσει τους Ναζί κατακτητές και διασώθηκαν από τις ποινικές και ηθικές συνέπειες της προδοσίας τους μόνο χάρη στο γεγονός ότι με ευθύνη των ξένων δυνάμεων και του ελληνικού πολιτικού κόσμου της Δεξιάς, του Κέντρου και της Αριστεράς, η Ελλάδα σύρθηκε σ’ ένα ανθρωποβόρο εμφύλιο πόλεμο, που τόσο κατά τη διάρκεια όσο και μετά απ’ αυτόν, οτιδήποτε γινόταν στο όνομα του “αντικομμουνισμού” ήταν αφ’εαυτού δικαιωμένο. Και
2. Ολοι τους σχεδόν είχαν αναγάγει την εθνικοφροσύνη σε χρυσοφόρα δραστηριότητα, που τους επέτρεπε να μεταμορφώνουν το προδοτικό και δοσιλογικό παρελθόν τους σε ύψιστη εθνική “προσφορά” δια του αντικομμουνισμού, να διασφαλίζουν τα προς το ζην και να μετέχουν στη νομή της εξουσίας σε διάφορα επίπεδα.

Η ιστορία κινείται σε δύο επίπεδα: Ενα εμφανές, που το βλέπουν και το ζουν όλοι, και ένα αφανές που είναι γνωστό σε πολύ λίγους μυημένους, που κινούν τα νήματα της πολιτικής ζωής.

Η ιστορία των δύο πρώτων μεταπολεμικών δεκαετιών σφραγίστηκε ανεξίτηλα από δύο σημαντικές δολοφονίες: Τη δολοφονία του αμερικανού δημοσιογράφου Πολκ (1948) και τη δολοφονία του Έλληνα βουλευτή Γρηγόρη Λαμπράκη (1963).

Η δολοφονία του Πολκ σηματοδότησε την εμπέδωση του κράτους του τρόμου.

Η δολοφονία του Λαμπράκη σήμανε την κατάρρευση του κράτους του τρόμου.

Η Υπόθεση Πολκ διέγραψε το πολιτικό κλίμα μέσα στο οποίο διαμορφώθηκε η πρώτη μεταπολεμική γενιά.

Η Υπόθεση Λαμπράκη προσδιόρισε την πολιτική ενηλικίωσή της.

Κατά τη μεταφορά της σορού του Γρηγόρη Λαμπράκη από το ΑΧΕΠΑ στο σιδηροδρομικό σταθμό, η κοινωνία της Θεσσαλονίκης (και μέσω αυτής ολόκληρη η ελληνική) ξεπέρασε τους φόβους που της καλλιεργούσε μεθοδικά επί 15 χρόνια η συνδυασμένη δράση των ορατών συνταγματικών και των αόρατων εξω-συνταγματικών κέντρων εξουσίας.

Εκείνες τις ώρες, που βιώθηκαν ως “στιγμή της αλήθειας”, ενηλικιωθήκαμε ουσιαστικά, συνειδοποιώντας ότι ήμασταν Εμείς και Αυτοί.

Κάτω από την επίδραση αυτής της συλλογικής συνειδητοποίησης, ήταν φανερό ότι οποιαδήποτε τρομοκρατική δράση του υπόκοσμου του κράτους και του παρακράτους, θα αναβίωνε γεγονότα παρόμοια μ’ αυτά του Μάη του 1936. Η δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη είχε διαλύσει το φόβο και είχε κόψει τις γέφυρες της φυγής, καθιστώντας αδύνατη οποιαδήποτε υποχώρηση.