ΦΑΓΗΤΑ
Λαγοτό
Πασχαλινό αρνί
Κλέφτικο
Τριφτάδες
Χυλός
Μπαζίνα
Γαλοπούλα Χριστουγεννιάτικη
Γαλοπούλα γεμιστή
Γουρουνόπουλο ψητό
Χοιρινό με δαμάσκηνα
Χοιρινό με μήλα
Τσακώνικες μελιτζάνες
Ζαμπλαρίκος
Σκελίδες Σκόρδου Γλασέ
ΓΛΥΚΑ
Μπογάτσα
Γαλόπιτα
Μελομακάρονα
Δίπλες-Τριαντάφυλλα
Βασιλόπιτα
Κέϊκ Χιονισμένα Χριστούγεννα
Σφίγγοι με μέλι καi κανέλλα
Τούρτα καρυδιών με βερύκοκα
Εργολάβοι
Κουραμπιέδες με μαρμελάδα
Κουραμπιέδες αμυγδάλου
Χριστουγεννιάτικη πουτίγκα
ΟΡΕΚΤΙΚΑ
Τυρόπιτα
Κολοκυθοκεφτέδες
Μυζηθρόπιτες
Κολοκυθοκεφτέδες με τυρί
ΣΑΛΑΤΕΣ
Σαλάτα με γαλοπούλα

Συνδέσεις



 

Διατροφή και παραδοσιακή κουζίνα στην Αρκαδία

Τα παλιότερα χρόνια η διατροφή στην Αρκαδία είχε όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά της ορεινής υπαίθρου. Oι άνθρωποι στο χωριό τρέφονταν κυρίως με τα προϊόντα της γης, τα χόρτα, τα λαχανικά, τα κηπευτικά, τα όσπρια, με τροφές που παρασκεύαζαν μόνοι τους, με βάση το σιτάρι όπως το ψωμί, ο τραχανάς, οι χυλοπίτες, τα φτιαχτά μακαρόνια, τα λαζάνια ή μακαρουνωτές χυλοπίτες όπως τα έλεγαν, τις τριφτάδες καθώς και με γαλακτοκομικά προϊόντα όπως το τυρί, το γάλα, το βούτυρο, τη μυζήθρα. Το λάδι για πολλές οικογένειες ήταν είδος δυσεύρετο, γιατί τα λιόδεντρα ήταν λιγοστά και το κρύο βαρύ το χειμώνα και τα ‘καιγε το χιόνι και ο πάγος. Έτσι το αντικαθιστούσε το λίπος ή λίγδα όπως χαρακτηριστικά την έλεγαν στο χωριό.

Το κρέας και τα αυγά σαν είδη διατροφής ήταν σε δεύτερη μοίρα και αυτό, γιατί τα σφάγια τα πωλούσαν για να καλύψουν άλλες βασικές ανάγκες, όπως ένδυση και υπόδηση, ενώ τα αυγά ήταν το χαρτζιλίκι των γυναικών, προκειμένου να καλύπτουν κάποια μικροέξοδα για κουβαρίστρες, βελόνες, κλωστές ή για τετράδια και μολύβια για τα παιδιά που πήγαιναν στο σχολείο.

Τις ανάγκες διατροφής σε κρέας, τις κάλυπταν με πουλερικά και το χοιρινό κρέας, το οποίο πάστωναν και το διατηρούσαν όλο το χρόνο. Το παστό χοιρινό, ο καγιανάς, ήταν το φαγητό που τους έβγαζε από τη δύσκολη θέση σε περίπτωση κάποιου απρόβλεπτου επισκέπτη. Βασικό είδος διατροφής, ήταν το ψωμί από σταρένιο αλεύρι με πολύ πίτουρο, αλεσμένο στον νερόμυλο. Αν δεν υπήρχε, τότε το αντικαθιστούσε η μπομπότα από αλεσμένο αραποσίτι.

Από κανένα σπίτι δεν έλειπε το κρασί ή και το τσίπουρο, τα οποία έφτιαχναν μόνοι τους από τα αμπέλια που καλλιεργούσαν.

Τα κρύα πρωινά του χειμώνα, μετά από ένα πιάτο ζεστό τραχανά με μπουκιές ψωμί, τσιγαρισμένο με χοιρινό λίπος, (το λεγόμενο ζαμπλαρίκο), και μια κούπα βραστό κρασί με λίγη ζάχαρη και μια φλούδα κανέλα (το τσουκαλόκαυτο), οι άνθρωποι έτρεχαν για τις δουλειές τους για όλη τη μέρα.

Σε δύσκολες εποχές, οι τριφτάδες και ο χυλός, από σιτάλευρο και αυτά, αντικαθιστούσαν τον τραχανά. Όμως  οι τροφές αυτές ήταν υποδεέστερες και οι χωριάτες έλεγαν με χιουμοριστική διάθεση, “οι τριφτάδες κι ο χυλός, ώσπου να σηκωθείς ορθός” θέλοντας να πουν με αυτό ότι οι τριφτάδες και ο χυλός δεν κρατούσαν καθόλου την πείνα παρά μέχρι να σηκωθεί κανείς από το τραπέζι.

Αυτά ήταν τα βασικά είδη διατροφής των ανθρώπων του χωριού, τα οποία αν και αγνά και πλούσια σε βιταμίνες, συχνά - και ιδίως στους δύσεκτους καιρούς των πολέμων και της κατοχής - δεν επαρκούσαν να θρέψουν τις οικογένειες....

Τα περισσότερα παραδοσιακά γλυκά που φτιάχνονται στην κεντρική Πελοπόννησο και ειδικά στην Αρκαδία βασίζονται στο καρύδι, το αμύγδαλο και το μέλι, που αφθονούν σε πολλές περιοχές. Έτσι οι δίπλες, οι εργολάβοι, η καρυδόπιτα, τα μελομακάρονα, οι κουραμπιέδες, το σεραγλί και ο μπακλαβάς ήταν και παραμένουν αρκετά διαδεδομένα στα χωριά αλλά και στις αστικές περιοχές. 

Σήμερα, με τη συρρύκνωση του ορεινού κυρίως πληθυσμού, την εγκατάλειψη των περιοχών της υπαίθρου και των καλλιεργειών και την εισβολή των νέων βιομηχανοποιημένων και εισαγώμενων προϊόντων, η διατροφή στην ύπαιθρο αλλά και στην πόλη έχει πλέον αλλάξει ριζικά. Οι παλιές συνταγές και η λιτή παροδουσιακή κουζίνα μέσα στις νέες συνθήκες ξεχνιούνται με τον καιρό, τείνοντας να γίνουν ένα φολκλορικό είδος... Πάντως κάποιοι νοσταλοί, ή και λάτρεις της πατροπαράδοτης ελληνικής κουζίνας αποζητούν τις παλιές γεύσεις. Γι' αυτούς - και όχι μόνον - παραθέτουμε εδώ μερικές συνταγές παραδοσιακών φαγητών και γλυκών.

Κείμενα και επιμέλεια:
Γ. Ασημακόπουλος, Α. Τουλουμτζόγλου, Χ. Αλεξόπουλος

ΠΑΡΑΔΟΣΗ | ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

Τελευταία ενημέρωση: 06/08/2003

Copyright 2001 © - Δ. τόπος ΑΡΚΑΔΙΑ