Ένα Αφιέρωμα

  Τραγούδια και Μουσικά Όργανα στην Τσακωνιά

 

To δημοτικό συγκρότημα του Κόκκορη

Δημοτικά τραγούδια δεν παραδόθηκαν στην τσακώνικη διάλεκτο, γεγονός που πρέπει να αποδοθεί, μάλλον, στη μικρή, εδαφικά και πληθυσμιακά, έκταση της Τσακωνιάς, η οποία δεν ήταν δυνατόν να δημιουργήσει και να συντηρήσει τραγούδια δικά της. Κάποια τραγούδια που φέρονται ως τσακώνικα δημοτικά είναι δημιουργήματα ατόμων και δεν έχουν λαϊκή την προέλευση.

Τραγούδια στη νεοελληνική γλώσσα, που αντιστοιχούν σε χορευτικούς ρυθμούς οι οποίοι χορεύονται μόνο στη Τσακωνιά, είναι: “Η τεσσέρα”, “Πίσω πίσω τ’ αηδονάκι”, “Στα τρία” ή “Ο ανασηκωτός” και “ Πέρα μεριά, μαντζουράνα μου”.

Όσο για τα μουσικά όργανα, σπανίως έκαναν την εμφάνισή τους στα φτωχά Τσακωνοχώρια. Έτσι, ο χορός συνοδευόταν από τραγούδια που λέγονταν με το στόμα. Στους γάμους, αν ο γαμπρός και κυρίως οι χορευτές ήταν γενναιόδωροι, μπορούσαν να ικανοποιήσουν τις οικονομικές απαιτήσεις των οργανοπαιχτών, που έπαιζαν βιολί και λαγούτο, όργανα ξενόφερτα, όπως ήταν και το κλαρίνο στα βόρεια χωριά και το σαντούρι στο Λεωνίδιο.

Στη Σίταινα, στην Καστάνιτσα και στον Πραστό οι οργανοπαίχτες έρχονταν από τον Πλάτανο, γειτονικό χωριό της Σίταινας, ενώ στον Τυρό, στην Πραγματευτή και στο Λεωνίδιο, από τις αρχές τουλάχιστο του αιώνα μας, υπήρχαν ντόπιοι. Στη Σίταινα και στην Καστάνιτσα, ίσως όμως και στον Πραστό και στον Τυρό παλαιότερα, χρησιμοποιούσαν στο χορό και τη φλογέρα -τη ντιλιβίρα (από το αλβ. Delevera)- από καλάμι συνήθως, με έξι τρύπες από τη μία πλευρά και μία από την άλλη, ανοιγμένες με καμένο σιδερικό. Κάποτε η φλογέρα -στη Σίταινα π.χ.- συνεργαζόταν με το βιολί και το λαγούτο, και παλαιότερα άκουγε κανείς, όχι σπάνια, τα τσοπανόπουλα που προσπαθούσαν να μάθουν το παίξιμό της τις ώρες που τα κοπάδια τους έβοσκαν στις πλαγιές.

Δεν πρέπει, πάντως, μ’ αυτά που σημειώθηκαν να νομίζει κανείς ότι το ρεπερτόριο των οργανοπαιχτών ήταν πλούσιο. Αν εξαιρέσουμε μερικούς ξενόφερτους ή διδαγμένους το παίξιμο του βιολιού από ξενόφερτους, οι υπόλοιποι ήταν πρακτικοί κι έπαιζαν ελάχιστα μόνο τραγούδια, τους γνωστούς τους σκοπούς, ακόμη κι όταν οι χορευτές , θέλοντας να επιδείξουν την ικανότητά τους στους νέους χορούς, ζητούσαν από τους οργανοπαίχτες να τους συνοδεύσουν.


Hχητικές Πηγές
Real AudioΤραγούδια που συνοδεύουν τον Τσακώνικο Χορό
Τραγουδά η ομάδα πολιτιστικού συλλόγου Μελάνων
Real Audio
"Μπιρμπιλομάτα"
Real Audio
"Στην παραπάνω γειτονιά"
Real Audio
"Τριανταφυλλάκι κόκκινο"

Αρχή σελίδας
 

Τελευταία ενημέρωση: 31/05/2007
Τσακωνιά
Copyright 2001© - Δ. τόπος ΑΡΚΑΔΙΑ