Λίγο μετά τον Τυρό (4χιλ) και δίπλα από τον κεντρικό
δρόμο που οδηγεί στο Λεωνίδιο,
βρίσκεται το όμορφο ορεινό και κατ' εξοχή
τσακώνικο χωριό (Πέρα) Μέλανα (400 περίπου
κάτοικοι). Αποτελείται από δύο οικισμούς, τον
οικισμό των Πέρα Μελάνων και ένα μικρότερο που
βρίσκεται λίγο ψηλότερα. Η αρχιτεκτονική των
σπιτιών είναι λιτή και τυπικά κυνουριακή. Ειναι
από τα χωριά που διατηρούν σε μεγάλο βαθμό τις
τσακώνικες παραδόσεις και την τσακώνικη
διάλεκτο. Οι περισσότεροι κάτοικοι του χωριού
μιλούν Τσακώνικα.
Αφθονο πράσινο, πολλά πλατάνια και κυπαρίσια
περιβάλλουν το χωριό. Στο δρόμο για τον επάνω
οικισμό υπάρχει όμορφη ρεματιά με άφθονο νερό
και ωραία πετρόκτιστη βρύση. Από τον επάνω
οικισμό έχει κανείς έξοχη θέα προς τον όρμο του Λιβαδιού. Ανεβαίνοντας τη πλαγιά του βουνού
πάνω (3 χιλ. περίπου) από τα Πέρα Μέλανα συναντάμε
τα υπολείμματα (βάση) του αρχαίου ιερού του
Απόλλωνα Τυρίτα και πάνω τους το εκκλησάκι του
Προφήτη Ηλία.
Ονομαστά είναι τα χειροποίητα παραδοσιακά
υφαντά που κατασκευάζονται στο χωριό και
ειδικότερα τα χειροποίητα τσακώνικα ταγάρια.