Άνω Καρυές


’νω ΚαρυέςΟι Άνω Καρυές είναι χτισμένες στην ανατολική πλευρά του όρους Λυκαίου σε υψόμετρο 1050 μ. και σε απόσταση 21 χιλ. από τη Μεγαλόπολη. Είναι κοντά στο δρόμο που οδηγεί στο ιερό βουνό των Αρκάδων, το Λύκαιο, μεταξύ της Λυκόσουρας και του Αρχαιολογικού χώρου του Λυκαίου όρους με το Ιερό του Λυκαίου Διός, που απέχει 7 χιλ., και την ιερή κορυφή των Αρκάδων. Είναι ένα όμορφο ορεινό και καταπράσινο χωριό, με καρυδιές, κέδρα, βελανιδιές, λεύκες, πεύκα, έλατα, πουρνάρια, μουριές και οπωροφόρα δένδρα. Έχουν 60 περίπου μονίμους κατοίκους.

Γύρω από το χωριό υπάρχουν αρκετές γραφικές νεροπηγές με κρυστάλλινα νερά: "Κράμποβα", "Μούσγα", "Βοϊβόντα", Κερασιά", "Βρυσούλι", Πάνω Κράμποβα", "Καρναβολίθι", "Καταβόλου", "Τριάντα", "Χαντάκια", "Σκαφίδια", "Μεγάλη Βρύση", "Λιγούλι Νερό", "Γοντίτσα", Μαυρόπετρα", κ.ά. σε ωραίες τοποθεσίες που προσφέρονται για παραμονή, ξεκούραση  και περισυλλογή. Πολλές από τις πηγές αυτές είναι ανακατασκευασμένες πρόσφατα και είναι εφοδιασμένες με κιόσκια, στέγαστρα, καθιστικά κλπ. Τυπικό δείγμα, η πηγή "Κράμποβα" που βρίσκεται σε όμορφη τοποθεσία πάνω από το χωριό, δίπλα στο δρόμο προς τον αρχαιολογικό χώρο του Λυκαίου.

Οι Άνω Καρυές είναι γνωστές από την πραγματοποίηση και διοργάνωση των συγχρόνων Λυκαίων τον Αύγουστο κάθε τέσσερα χρόνια Τα σύγχρονα Λύκαια, γιορτή Παναρκαδική αλλά και πανελλήνιας εμβέλειας, αποτελούν αναβίωση των Αρχαίων Λυκαίων.  Την πρωτοβουλία της διοργάνωσής τους έχει ο δραστήριος τοπικός σύλλογος, "Πατριωτικός Σύλλογος Άνω Καρυωτών". Το χωριό πανυγηρίζει του Προφήτη Ηλία, στις 20 Ιουλίου, όπου γιορτάζει ένα πανέμορφο εκκλησάκι που βρίσκεται κοντά στην ιερή κορυφή των Αρκάδων, δίπλα στα αρχαία μάρμαρα. Στο πανυγήρι οι τσοπαναραίοι του χωριού  και όλων των γύρω χωριών προσφέρουν γίδες βραστές, ντόπιο τυρί και ψωμί και κρασί. Επίσης κάθε χρόνο, το τελευταία Ψυχοσάββατο πριν από την Πεντηκοστή και του Αγίου Πνεύματος, υπάρχει το παμπάλαιο έθιμο που ονομάζεται "του Ρουσαλιού το Σάββατο" κατά το οποίο γίνονται θρησκευτικές, κοινωνικές, πολιτιστικές και λαογραφικές εκδηλώσεις.

Μέσα και έξω από το χωριό υπάρχουν πολλά και ενδιαφέροντα αξιοθέατα, όπως το Μουσείο Λαϊκής Τέχνης, ένα από τα πιο αξιόλογα του Νομού Αρκαδίας, το πνευματικό κέντρο του χωριού, η βιβλιοθήκη με πλήθος βιβλίων και δίπλα του η προτομή του οπλαρχηγού του χωριού το 1821, ένας παραδοσιακός παλαιός νερόμυλος και η παλαιά εκκλησία με την πλατεία της. Στο χωριό υπάρχει επίσης και αίθουσα κοινωνικών και πολιτιστικών εκδηλώσεων και στέκι της νεολαίας.

Το ιστορικό χωριό Καρυές (Άνω Καρυές) εμφανίζεται στις πρώτες απογραφές του 1300 μ.Χ. και έπαιξε σημαντικό ρόλο στην εποχή του Βυζαντίου, την περίοδο της Φραγκοκρατίας και του Μεαίωνα και αργότερα στα χρόνια της Τουρκοκρατίας και του απελευθερωτικού αγώνα. Ιδιαίτερα στα χρόνια της επανάστασης του 21, εκτός των άλλων αγώνων, έγραψε μια λαμπρή σελίδα με τη σκληρή και νικηφόρα μάχη των Καρυών στις 22 Ιουλίου του 1825, όπου για πρώτη φορά νικήθηκε ο Ιμπραήμ και αναπτερώθηκε το πεσμένο ηθικό των Ελλήνων αγωνιστών.

Κοντά στο σημερινό χωριό ήκμασε το μια μικρή πολίχνη, η "Μεγάλη Αράχωβα" και πλησίον το ιστορικό και δυσκολοπάτητο Κάστρο του Αγίου Γεωργίου των Σκορτών, σε μια οξύκορφη και με απόκρυμνους βράχους παραφυάδα του Λυκαίου Όρους (σήμερα λέγεται "Ψηλός Άϊ-Γιώργης"), που διαφέντευε ολόκληρο το λεκανοπέδιο της Μεγαλόπολης.  Στο κάστρο αυτό γεννήθηκε και έδρασε σαν τελευταίος διοικητής, κατά την κάθοδο των Τούρκων στο Μορηά, ο Κροκόνδυλος Κλαδάς, ο οποίος στη συνέχεια εξελίχθηκε σε μεγάλο επαναστάτη στα πρώτα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Ας σημειωθεί ότι η λαϊκή παράδοση έχει περιτυλίξει το Κάστρο και τον Κλαδά με πολλούς μύθους και ιστορίες.

Κοντά στο χωριό βρίσκεται μια πολύ οχυρή τοποθεσία, "τα Κελιά", όπου υπάρχει οχυρή σπηλιά με πολεμίστρες στη μέση πελώριων κάθετων βράχων, καιη οποία ήταν ορμητήριο της κλεφτουριάς πριν από το 1821. Εκεί κατέφευγαν οι καταδιωκόμενοι από τους Τούρκους   Καρυώτες και κάτοικοι των γύρω χωριών. Επίσης, στην περιοχή των Άνω Καρυών βρίσκονται αρκετές κορυφές του Λυκαίου Όρους, μερικές από τις οποίες είναι ιστορικές, όπως "Διαφόρτι", (Δίαν φέρει), Άϊ Λιάς", "Ταμπούρι", "Τζορόκος", "Γαβράκι", "Τρικόρφι", "Άγιος Κωνσταντίνος", "Άγιος Βασίλειος", "Ψηλέϊκο", κ.ά.

Από τους κατοίκους των Άνω Καρυών δημιουργήθηκαν δύο άλλα χωριά, το Ίσωμα Καρυών και οι Κάτω Καρυές. Τα χωριά αυτά χτίστηκαν στα πεδινά όταν πλέον εξέλειπε ο φόβος των Τούρκων. Μετά την απελευθέρωση, το 1834, οι Άνω Καρυές έγιναν η έδρα του Δήμου Δασεών της επαρχίας Μεγαλόπολης, με πληθυσμό 913 κατοίκους. Το όνομα του Δήμου προήλθε από την αρχαία πόλη Δασέα την οποία έχτισε ο Δασεάτης, γιός του Λυκάονα και ήρωας της Αρκαδίας.  Αργότερα ο Δήμος αυτός συγχωνεύτηκε με  τμήμα του Δήμου Γαθεών και με τον αρχικό Δήμο Λυκόσουρας στον μετέπειτα  Δήμο Λυκόσουρας μέέδρα το Ίσαρη. Σήμερα με το σχέδιο "Καποδίστριας" όι Άνω Καρυές αποτελούν Δημοτικό Διαμέρισμα του Δήμου Μεγαλόπολης.

Ολόκληρος ο όγκος του Λυκαίου όρους προσφέρεται για πεζοπορίες, ορειβασίες, ποδηλασίες, περιπάτους, επισκέψεις αρχαιολογικών και ιστιρικών χώρων και διαθέτει μια εξαιρετική διαύγεια και φωτεινότητα που θεωρείται μοναδική. Η περιοχή έχει επίσης η μεγαλοπρεπή ανατολή του ήλιου και  μαγευτική δύση. Επίσης, ιδιαίτερα μαγευτική, απολαυστική και αξέχαστη μπορεί να μείνει μια φεγγαρόλουστη βραδυά με πανσέληνο το καλοκαίρι, δίπλα στο εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία στην κορυφή του Λυκαίου, στο τέμενος του Λύκαιου Δία, στο χώρο των θυσιών και στα πανάρχαια μάρμαρα της ιερής κορυφής των Αρκάδων.

 


Φωτογραφίες από τις Άνω Καρυές, σελ. 1

ΛΥΚΑΙΑ 2001

Χάρτης


Τελευταία ενημέρωση: 13/07/2002

Τόποι και Τοποθεσίες

Copyright 2001© - Δ. τόπος ΑΡΚΑΔΙΑ