Όχθια


ΌχθιαΤα 'Όχθια, ενα μικρό χωριό του Δήμου Ηραίας, είναι σε απόσταση 7 χιλ από την Λυσσαρέα. Σκαρφαλωμένο σε ύψωμα προσφέρει υπέροχη θέα προς την πεδιάδα που απλώνεται δυτικά με τον ποταμό Λάδωνα να κατευθύνεται ΝΔ. Ο δρόμος συνεχίζει κατεβαίνοντας προς τον Λάδωνα, όπου συναντά το δρόμο Τρίπολης-Πύργου. Στη διαδρομή συναντά κανείς τα χωριά Αγιονέρι και Χρυσοχώρι.

Το χωριό Όχθια είναι ένα από τα γραφικότερα χωριά της Γορτυνίας. Χτισμένο αμφιθεατρικά στους πρόποδες της οροσειράς που δεσπόζει των χωριών Όχθια - Λυσσαρέα - Αετοράχη, είναι ημιορεινό και έχει γεωγραφική έκταση 2.797 στρέμματα. Έχει υπέροχη θέα και πλούσια βλάστηση. Βρίσκεται σε υψόμετρο 450 μέτρων και καμαρώνει την όμορφη Φολόη και το φιδίσιο γλίστρημα των νερών των ποταμών Τουθόα (Λαγκαδινό ρέμα) και Λάδωνα, καθώς και του χειμάρρου Γκούρα. Απέχει 21 χιλιόμετρα από τη Δημητσάνα και 7 χιλιόμετρα από την έδρα του Δήμου Παλούμπα. Ο κεντρικός δρόμος που συνδέει τα περισσότερα χωριά της Ανω Ηραίας διέρχεται περιμετρικά του χωριού και συνεχίζει κατηφορικά προς τον ποταμό Λάδωνα (γέφυρα Λάδωνα - Κοκλαμά). Μέσω των χωριών Αγιονέρι, Λιοδώρα και Κοκλαμά, συναντά σε απόσταση 7 χιλιομέτρων την κεντρική οδική αρτηρία της Αρχαίας Ολυμπίας - Πύργου.

Η κεντρική πλατεία του χωριού που θεωρείται και το "μπαλκόνι" της Γορτυνίας βρίσκεται στη θέση "σπηλιά", απ' όπου μπορεί κανείς να θαυμάσει, τόσο την ημέρα όσο και την νύκτα τη μαγευτική θέα της περιοχής και διακρίνει πανοραμικά 60 περίπου χωριά. Σε αυτή την πλατεία γίνονται και οι πολιτιστικές εκδηλώσεις του χωριού.

Τα Οχθια έχουν τέσσερις εκκλησίες. Του Αγίου Γεωργίου που είναι και ο "πολιούχος άγιος" ο οποίος βρίσκεται εντός του χωριού και είναι ένας πετρόκτιστος ναός που χρονολογείται από το 1853. Του Προφήτη Ηλία που βρίσκεται στην ομώνυμη περιοχή του Αϊ - Λια, όπου είναι και το νεκροταφείο του χωριού και ο οποίος χρονολογείται από τα τέλη των δεκαετιών του 1800. Εκεί, κάθε χρόνο, γίνεται πανηγύρι από τον Σύλλογο Οχθιτών Αθήνας. Των Αγίων Αποστόλων που βρίσκεται στην γραφική περιοχή του Κεφαλόβρυσου, πλησίον του χωριού Αγιονέρι, όπου κάθε χρόνο κάτω από τα βαθύσκια πλατάνια της ομώνυμης πηγής γίνεται πανηγύρι από τον Σύλλογο Οχθιτών Τρίπολης που χρονολογείται από το 1969. Της Παναγίας που βρίσκεται στην περιοχή του Κιόσι που χρονολογείται από το 1976.

Σε απόσταση 200 περίπου μέτρων από τα Οχθια υπάρχει και η περιοχή "Παλιόκαστρο", η οποία έχει χαρακτηριστεί ως αρχαιολογικός χώρος από την Αρχαιολογική Υπηρεσία της Σπάρτης. Στην περιοχή αυτή, εικάζεται ότι υπήρχε Φράγκικο κάστρο (1350- ) που βρίσκεται στο μέσο της νοητής ευθείας με τα άλλα δύο κάστρα της "μονοβύζας" και το "παλαιόκαστρο". Επίσης, το ύψωμα του Αϊ - Λιά έχει χαρακτηριστεί ως αρχαιολογικός χώρος.

Η αρχική ονομασία του χωριού Όχθια ήταν Καρακασάνι ή Καραχασάνι. Σχετικά με την προέλευση αυτής της λέξης υπάρχουν δύο απόψεις. Σύμφωνα με την πρώτη άποψη, ήταν Τουρκοαλβανικό τοπωνύμιο και δημιούργημα της εποχής μεταξύ 1400 και 1715. Σύμφωνα με τη δεύτερη άποψη, ήταν όνομα Τούρκου Αγά. Η άποψη αυτή ενισχύεται και από την ετοιμολογία της λέξης (Καρά = μαύρος, Χασάν = Τούρκικο όνομα).

Μοναδική, ίσως, ιστορική πηγή για την ύπαρξη του χωριού Όχθια (Καραχασάνι) είναι η χορογραφική περιγραφή του Ιταλού περιηγητή PACIFICO για την Πελοπόννησο στο βιβλίο του με τίτλο "DESCRIZZIONE COROGRAFICA DEL PELOPONNESO", έτος 1700, σελ. 97, όπου μέσα από το σύνολο των κωμών και χωριών της Γορτυνίας αναφέρεται και το χωριό "CARAUAFANI", δηλ. Καραχασάνι που ήταν η παλιά του ονομασία. Σχετικά αναφέρονται τα ακόλουθα χωριά της ευρύτερης περιοχής, όπως … VRET BUGA, COGLIANI, ROCOUANI, MAURTADHES, FUFEARI, CIFPOLI, CALADICHA, CARAUAFANI, BEZZI, LOTH, PIRRI, CHUCHA …

Η ιστορία του είναι ανεξακρίβωτη με επίσημα γραπτά στοιχεία. Κατά μια άποψη, τοποθετείται γύρο στο έτος 1440, όταν στους χρόνους του Εμμανουήλ Κομνηνού ήλθαν και εγκαταστάθηκαν "σε κάθε έξοχη τοποθεσία, σε κάθε γραφική και υγιεινή γωνιά της Λιοδωρίσιας γης οι Αλβανοί" (Απομνημ. Πλαπούτα σελ. 45). Όμως, υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις (παλιόκαστρο, τοπωνύμια, μικροευρύματα) ότι υπήρχαν κάτοικοι από την εποχή των Ενετών και Φράγκων.

Διοικητικά, τα Όχθια, από το 1836-1861 ανήκαν στον Δήμο Λυκουρίας και από το 1861-1912 στον τέως Δήμο Ηραίας. Από το 1912, με το Β.Δ της 18.8.1912, Φ.Ε.Κ. 222, τα χωριά Ζουλάτικα, Καραχασάνι και Μπούζα, αποτέλεσαν την κοινότητα Ζουλάτικα. Με το Β.Δ. 200/20/9/1913 έγινε διόρθωση του ονόματός του ως ακολούθως: "Διορθουμεν το όνομα του συνοικισμού Καρακασάνι δια του πραγματικού Καραχασάνι". Με το Β. Δ/γμα 179/30.8.27 "Ο συνοικισμός Καραχασάνι της αυτής κοινότητος Ζουλάτικα μετονομάζεται εις "Όχθια τα". Σήμερα, το χωριό Οχθια, διοικητικά ανήκει στον Καποδιστριακό Δήμο της Ηραίας.


Κείμενο : Δ. Λαγός, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Αιγαίου

Φωτογραφίες από τα 'Όχθια, σελ. 1

Χάρτης


Τελευταία ενημέρωση: 10/07/2002

Τόποι και Τοποθεσίες

Copyright 2001© - Δ. τόπος ΑΡΚΑΔΙΑ