Παναγιά


Παναγιά, άποψηΗ Παναγιά είναι ένα μικρό ορεινό γορτυνιακό χωριό κοντά στη Ζάτουνα. Υπάγεται στο δήμο Δημητσάνας και σήμερα κρατά μόνον 10-15 μόνιμους κατοίκους. Είναι χτισμένη στην πλαγιά της τελευταίας κορυφογραμμής του Μαινάλου και σε απόσταση 12 χιλ. από τη Δημητσάνα. Το χωριό έχει πανοραμική θέα και ευρύ ορίζοντα προς τον ο κάμπο του Αλφειού, με τα χωριά Παλαιόκαστρο και το Μυκηναϊκό του Νεκροταφείο, Θεισόα και Μάτεσι (Ηλεία), τα βουνά της Ανδρίτσαινας και το Λύκειο όρος, το ιερό όρος των Αρκάδων. Προς τα δυτικά, όταν υπάρχει καθαρή ατμόσφαιρα, διακρίνεται το Ιόνιο πέλαγος και οι ορεινοί όγκοι της Ζακύνθου.

Η παλαιότερη ονομασία του χωριού ήταν Ζέρζοβα, όνομα σλαβικό ("Ζερζ"=Γιώργος, "όβα"=τόπος), όπως συνέβαινε και με αρκετά χωριά της περιοχής (πχ. η Ριζοσπηλιά λεγόταν Στρούζα και η Μελισσόπετρα, Τρεστενά). Το 1924 το χωριό μετονομάσθηκε σε Παναγιά, ενώ είχε αναγνωρισθεί σαν κοινότητα από το 1912.

Το χωριό είναι χτισμένο σε καταπράσινο δασοσκέπαστο λόφο, το λόφο του Προφήτη Ηλία, που κάποτε ήταν γεμάτος αμπέλια. Την  παλιότερη ενασχόληση των κατοίκων με την αμπελουργία και την ελαιουργία μαρτυρούν σήμερα   τα ερείπια κάποιων ληνών και τριών ελαιοτριβείων (που λειτουργούσαν μέχρι το 1960) με τις μυλόπετρες και τα σκουριασμένα πιεστήρια ... Επίσης στο χωριό υπήρχαν άλλοτε καμίνια, για την κατασκευή κεραμιδιών και ασβεστοκάμινο (κοντά στο εκκλησάκι του ’η-Γιώργη).

Πλατεία και η βρύσηΠαρ' όλη την εγκατάλειψη, η Παναγιά έχει σήμερα καλοδιατηρημένα και φροντισμένα πετρόχτιστα σπίτια. Επίσης έχει πέντε εκκλησίες με σημαντικότερη αυτήν του Αγίου Νικολάου, πετρόχτιστη και λιτή, στην είσοδο του χωριού. Απέναντι της είναι ο ’γιος Γεώργιος, στην άλλη άκρη του χωριού προς το σχολείο, ο ’γιος Αθανάσιος,  στην κορυφή τού λόφου, o προφήτης Ηλίας , από όπου μπορεί κανείς να απολαύσει ένα υπέροχο ηλιοβασίλεμα, και στον οικισμό της Πέρα Μεριάς (Γκούρη) η Παναγία.

Αξιόλογη είναι η πέτρινη τοξωτή βρύση στο κάτω μέρος της πλατείας, με σκαλιστό κάνταλο, δηλαδή γούρνα για το πότισμα των ζώων. Μια ανάλογης κατασκευής βρύση βρίσκεται κάτω από τον ’γιο Νικόλαο, στη Μούσγα. Αξιόλογο είναι επίσης και το Λαογραφικό Μουσείο του χωριού το οποίο στεγάζεται σε όμορφο ορθογώνιο κτίριο που άλλωστε λειτουργούσε σαν δημόσιο πλυσταριό, κατασκευασμένο από το Σύλλογο των απανταχού Παναγιωτών. Το πλυσταριό είχε στη δεξιά εσωτερική πλευρά αυλάκι με συνεχές τρεχούμενο νερό και ειδικούς χώρους μπροστά του, τις καταβόστρες, για τη σιδεροστιά και το λεβέτι (καζάνι), με το οποίο οι νοικοκυρές ζέσταιναν νερό για τη μπουγάδα.

Στις 8 Σεπτεμβρίου, Γεννέσιο της Θεοτόκου, γίνεται πανηγύρι στην πλατεία του χωριού, με ζωντανή δημοτική μουσική και παραδοσιακές γεύσεις. Στις 6 Δεκεμβρίου εορτάζει η εκκλησία του Αγίου Νικολάου με θεία λειτουργία και περιφορά της εικόνας.

Ο δρόμος συνεχίζει προς τα χωριά Ριζοσπηλιά, Παλαιόκαστρο, Σαρακίνι και Βλαχορράφτη.


Φωτογραφίες από την Παναγιά, σελίδες 1-2

Χάρτης της Αρκαδίας


Τόποι και τοποθεσίες

Copyright 2001 © - Δ. τόπος ΑΡΚΑΔΙΑ