Τεγέα


Η σημερινή Τεγέα βρίσκεται  στην ανατολική πλευρά του εύφορου οροπεδίου της Μαντινείας, στην περιοχή της αρχαίας Τεγέας, της σημαντικότερης πόλης της Αρκαδίας στην αρχαιότητα. Απέχει από την Τρίπολη 10 χλμ. Η Τεγέα περιλαμβάνει 16 χωριά  που απλώνονται στον ομώνυμο εύφορο κάμπο: Στάδιο (που περιλαμβάνει τους οικισμούς ’γιο Σώστη και ’κρα), Επισκοπή, Ρίζες, Μαγούλα, Αλέα, Κερασίτσα, Βουνό, Στρίγκο (περιλαμβάνει το χωριό Δεμίρι), Τζίβα, Λιθοβούνια, Μαυρίκι, Γαρέα, Μανθυρέα (Καπαρέλι), Κάνδαλο (Ζέλι), Καμάρι και Ψηλή Βρύση. Με το σχέδιο Καποδίστρια οι ισάριθμες τέως κοινότητες συνέστησαν Δήμο, το Δήμο Τεγέας με έδρα το χωριό Στάδιο και σήμερα αποτελούν δημοτικά διαμερίσματά του.

Η περιοχή της Τεγέας είναι κατ' εξοχή αγροτική. Ο κάμπος της, από τους πιο εύφορους της Αρκαδίας, είναι γεμάτος περιβόλια, κήπους, οπωρώνες και χωράφια με καλλιέργειες. Ονομαστά είναι τα γεωργικά προϊόντα της: κεράσια, βύσσινα, μήλα, κουκιά, πατάτες, σκόρδα κλπ. Δίπλα από το χωριό Βουνό βρίσκεται η λίμνη Τάκα.

Λόγω της κοντινής απόστασης από την Τρίπολη και του εύφορου εδάφους, τα χωριά της Τεγέας γνώρισαν προπολεμικά αξιόλογη ανάπτυξη και οικονομική πρόοδο. Σε αυτό συνέβαλλαν και πολλοί Τεγεάτες ευεργέτες οι οποίοι αφού διέπρεψαν  στο εσωτερικό και εξωτερικό χρηματοδότησαν διάφορα κοινωφελή έργα και άφησαν πλούσια κληροδοτήματα. Μετά τη γερμανική κατοχή  τα χωριά της γνώρισαν μεγάλο μεταναστευτικό ρεύμα (κύρια προς την Αμερική, αλλά και την Αυστραλία και Καναδά) με αποτέλεσμα τη συρρίκνωση του πληθυσμού της.   Σήμερα, αν και πολλές καλλιέργειες έχουν εγκαταλειφθεί είτε λόγω της εγκατάλειψης είτε της έλλειψης νερού, σημαντική ώθηση στην τοπική οικονομία δίνουν αρκετές τοπικές βιοτεχνικές, βιομηχανικές και εμπορικές μονάδες που λειτουργούν στην περιοχή. Ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην τοπική γεωργική παραγωγή αναμένεται να παίξει  το μεγάλο αναπτυξιακό έργο  της κατασκευής του ταμιευτήρα της Τάκας. Το έργο αυτό, που χρηματοδοτείται από κοινοτικό πρόγραμμα,  βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και αναμένεται να συμβάλλει αποτελεσματικά στην άρδευση της περιοχής.

Η Τεγέα ήταν μαζί με την Μαντινεία η σπουδαιότερη πόλη της Αρκαδίας κατά την αρχαιότητα. Η παρουσία της στη μυθολογία και την αρχαία ιστορία είναι σημαντική. Η ακρόπολη της αρχαίας πόλης τοποθετείται από πολλούς στο χωριό ’γιος Σώστης, ενώ κατ' άλλους στον οικισμό ’κρα. Η αρχαία Τεγέα είχε σημαντική αγορά, μαρμάρινο θέατρο (175π.Χ.) και στάδιο, όπου γίνονταν οι τοπικοί αγώνες Αλέαια. Καταστράφηκε τον 4ο αι. μ.Χ. από τους Γότθους και στα ερείπιά της κτίστηκε η Βυζαντινή πόλη Νίκλι.

episkopit.jpg (6514 bytes)Τα σημαντικότερα αξιοθέατα της περιοχής είναι ο βυζαντινός ναός της Επισκοπής, το ομώνυμο όμορφο πάρκο με το Λαογραφικό Μουσείο,  οι αρχαιολογικοί χώροι της Αλέας Αθηνάς και της Επισκοπής και η λίμνη Τάκα.  Oι σημαντικότεροι αρχαιολογικοί χώροι της Αρκαδίας βρίσκονται στη Τεγέα: ο αρχαιολογικός χώρος του Ιερού της Αλέας Αθηνάς στο χωριό Αλέα και αυτός της Παλαιάς Επισκοπής κοντά στο χωριό Επισκοπή, μέσα σε ένα όμορφο πάρκο που ανήκει στον Τεγεατικό Σύνδεσμο. Σημαντικά ευρήματα από την περιοχή εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Τεγέας στο χωριό Αλέα. Στο κοίλο του θεάτρου βρίσκεται σήμερα ο ωραίος βυζαντινός ναός της Επισκοπής (1888). Επίσης, μεταξύ των χωριών Μαυρίκι και Βέρβαινα βρίσκονται τα ερείπια του αρχαίου ιερού της Αρτέμιδος της Κνακεάτιδος.

Ο αρχαίος ναός της Αλέας Αθηνάς κάηκε το 395 π.Χ. περίπου. Το 340π.Χ. ανοικοδομήθηκε από τον γλύπτη Σκόπα και στέγασε το ελεφάντινο άγαλμα της Αθηνάς. Μετά την κατάληψη της περιοχής από τους Ρωμαίους, το 31 μ.Χ., ο αυτοκράτορας Οκταβιανός έκλεψε το άγαλμα της θεάς από το ναό της Αλέας Αθηνάς και το μετέφερε στη Ρώμη.

Αξιόλογο είναι επίσης το Λαογραφικό Μουσείο της Τεγέας που στεγάζεται στο όμορφο πετρόκτιστο κτίριο της παλιάς Οικοκυρικής Σχολής στο χώρο του πάρκου της Επισκοπής. Όπως και το τελευταίο, είναι και τα δύο δημιουργήματα του δραστήριου Τεγεατικού Συνδέσμου. Μια άλλη μικρή λαογραφική συλλογή στεγάζεται στο Πνευματικό Κέντρο του χωριού Αλέα.

Η Τεγέα επίσης είναι γνωστή από τη μεγάλη εμποροπανήγυρη που διοργανώνεται από τον Τεγεατικό Σύνδεσμο στην Επισκοπή τον Δεκαπενταύγουστο. Το πανηγύρι είναι το μεγαλύτερο στην Πελοπόννησο και κρατά μια εβδομάδα. Σημαντική επίσης είναι και η Γεωργική Έκθεση που διοργανώνεται κάθε χρόνο στα πλαίσια του πανηγυριού. Μεταξύ των πολλών πανηγυριών που διοργανώνονται στην περιοχή είναι η γιορτή του σκόρδου στα Λιθοβούνια (πρώτη Κυριακή του Ιουλίου), που καθιερώθηκε τα τελευταία χρόνια, καθώς και τα πανηγύρια της Ζωοδόχου Πηγής στην Επισκοπή, της ’γιας Παρασκευής στη Μαγούλα και του Αγίου Κωνσταντίνου στο Στάδιο.  

Πάνω από το χωριό Ρίζες βρίσκεται το ύψωμα του προφήτη Ηλία, που καλύπτεται σε ένα μεγάλο μέρος από πευκοδάσος. Στην κορυφή του, όπου και το ομώνυμο εκκλησάκι, μπορεί κανείς να απολαύσει μια υπέροχη θέα προς   το οροπέδιο της Μαντινείας και τον κάμπο της Τεγέας, τα χωριά Αγιωργήτικα και Στενό και το Παράλιο ’στρος προς τα ανατολικά. Ο χωματόδρομος που οδηγεί στην κορυφή ξεκινά από τις Ρίζες και περνά κατά σειρά από τα ξωκλήσια του Αγίου Σπυρίδωνα, της Αγίας Μαρίνας και του ’γιου Νικόλα. Δίπλα από το ύψωμα του προφήτη Ηλία ο χαμηλότερος λόφος της Αγίας Παρασκευής, και αυτός με ανοικτή θέα προς ολόκληρο το οροπέδιο. Το ομώνυμο εκκλησάκι στην κορυφή του είναι χτισμένο στη θέση παλαιοχριστιανικού ναού, του οποίου σώζονται λιγοστά λείψανα.  

Από την Τεγέα μπορεί κανείς να κατευθυνθεί προς την Κυνουρία (πάνω Δολιανά, ’στρος, Καστρί, ’γιο Πέτρο), ή προς την Σπάρτη, για να επισκεφτεί τη Βλαχοκερασιά, το δάσος της Σκυρίτιδας, τις Κολλίνες και τις Καλτεζιές.

 


Φωτογραφίες από την Τεγέα, σελ. 1-7
Πανόραμα Τεγεατικού πεδίου

Ιστορική διαδρομή της Τεγέας
Χάρτης της Αρκαδίας
Δικτυακός Κόμβος TΕΓΕΑ
Ιερό Αλέας Αθηνάς
Επισκοπή Τεγέας
Αρχαιολογικό Μουσείο Τεγέας



Αριθμός επισκεπτών:
19519

Τόποι και τοποθεσίες

Copyright 2001© - Δ. τόπος ΑΡΚΑΔΙΑ