ΑΡΚΑΔΙΚΗ ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ

Φωτιές και εκλογές

Dr Χ. Αλεξόπουλος
Πανεπιστήμιο Πατρών
26 Σεπτεμβρίου 2007
 

"…έρχονται φλόγες απ' τα δάση και μιά φωτιά να μας δικάσει…"


Έσβησαν οι φωτιές, έληξαν και οι εκλογές. Και ανέδειξαν νέα κυβέρνηση. Με γεια μας, με γεια της, καλή της επιτυχία και κουράγιο στο δύσκολο έργο της. Για το καλό της Ελλάδας και των πολιτών της. Για καλύτερες μέρες και κοινωνική προκοπή…

Αξίζει πάντως να επισημανθεί ότι. σε αυτό το μικρό ομολογουμένως διάστημα, αναπτύχθηκε μια πρωτόγνωρη διαλεκτική σχέση. Για πρώτη φορά στη νεώτερη ελληνική ιστορία, φωτιές και εκλογές βρέθηκαν σε ευθεία αλληλεπίδραση. Συνύπαρξη, συνεταιρισμός και σύγκρουση. Οι φωτιές χρησιμοποιήθηκαν κατά κόρον στις εκλογές, ενώ οι εκλογές έδωσαν σωρεία ερμηνειών, αφορισμών και υποσχέσεων για τις φωτιές... Από την άλλη πλευρά, η οριακή κυβερνητική πλειοψηφία στη βουλή, ίσως μερικώς να οφείλεται στις πρώτες.... ενώ το ανάλογο πιθανολογείται και για τη μείωση του ποσοστού της αξιωματικής αντιπολίτευσης… Τέλος οι φωτιές ανάψανε πολλές προεκλογικές "φωτιές" στην κυβέρνηση, όπως και άλλες, μετεκλογικές, στην αντιπολίτευση. Αποτέλεσμα ένας πόλεμος εντυπώσεων με καταιγισμό από αλήθειες, ψέματα, υπερβολές και "παραθυρικές" αντιπαραθέσεις.

Εν πάσει περιπτώσει, γεγονός είναι ότι από τα πρώτα δύσκολα "πύρινα" μέτωπα που καλείται να αντιμετωπίσει η νέα (?) κυβέρνηση, είναι αναμφίβολα αυτό των πυρκαγιών και των μεγάλων καταστροφών τους. Πέρα από αυτό όμως θα πρέπει παράλληλα να αντιμετωπίσει και τη δυσπιστία των πολιτών και την γενική αίσθηση περί ανοχύρωτου κράτους. Μπορεί οι φωτιές να έσβησαν, αλλά γεγονός είναι ότι άφησαν πίσω τους "άλλες" να σιγοκαίνε στο νου και στα στήθη των πολιτών, ειδικά των σκεπτόμενων και των πληγέντων (όσοι δεν ανήκουν στις παραπάνω κατηγορίες, ας μας γράψουν).

Ο πρώτος απολογισμός για τις καταστροφές στο περιβάλλον, στους ανθρώπους και στις κατασκευές είναι γνωστός σε όλους. Συνοπτικά και σύμφωνα με έκθεση της περιβαλλοντικής οργάνωσης WWF που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το εργαστήριο Δασικής Διαχείρισης και Τηλεπισκόπησης του ΑΠΘ, οι πυρκαγιές στην Πελοπόννησο έκαναν στάχτη 1.756.223 στρέμματα δάσους και γεωργικών εκτάσεων, ενώ στην Πάρνηθα κάηκαν 56.000 στρέμματα. 300.000 από αυτά βρίσκονται σε προστατευόμενες περιοχές του δικτύου "Νatura 2000". Με άλλα λόγια μια πρωτόγνωρη οικολογική και εθνική καταστροφή.

Αυτό που προέχει λοιπόν τώρα είναι η λεγόμενη "ανασυγκρότηση". Να ληφθούν αποτελεσματικά μέτρα για την δασοπροστασία, την πρόληψη, την οργάνωση και τον εκσυγχρονισμό των Πυροσβεστικών δυνάμεων και της δασοπυρόσβεσης. Για την κήρυξη των καμένων δασικών εκτάσεων σε αναδασωτέα και για τη γρήγορη αναδάσωση. Για την εναρμόνιση της νομοθεσίας. Για την επούλωση των ζημιών και των απωλειών. Οι πολίτες, οι πληγέντες, αναμένουν...

Στο μέτρο που η ανάγκη για την προστασία του περιβάλλοντος είναι και διαφαίνεται επιτακτική, ο προβληματισμός για τις πραγματικές αιτίες της καταστροφής φαίνεται να απασχολεί όλο και περισσότερους πολίτες. Τα σχετικά ερωτήματα κωδικοποιούνται ωε εξής:

  • Ανεπάρκεια των κεντρικών αρχών (κυβέρνησης) και της τοπικής αυτοδιοίκησης.
  • Κλιματικές συνθήκες και αλλαγές.
  • Ανεπάρκεια μόνον της κεντρικής αρχής.
  • Ευθύνες μόνον των τοπικών αρχών.
  • Κάποιο οργανωμένο εμπρηστικό σχέδιο.
  • Ανεπάρκεια και κακή κληρονομιά των τελευταίων ελληνικών κυβερνήσεων.
  • Ευθύνες των πολιτών και μη τήρηση της νομοθεσίας.
  • Συνδυασμός των παραπάνω.

Μια πληθώρα υποθέσεων περί εμπρηστικού σχεδίου τέθηκε επί τάπητος: δράση εκούσιων εμπρηστών, οργανωμένο εμπρηστικό σχέδιο, "ασύμμετρη απειλή", διάφορες θεωρίες περί πυροτρομοκρατίας κ.λ.π. Ακούσαμε για εστίες που παρουσιάζονται ταυτόχρονα σε μικρές αποστάσεις έως και 5-10 χιλ., ταυτόχρονες πυρκαγιές σε μεταξύ τους απομακρυσμένες περιοχές, μηχανισμοί και κινητά που βρέθηκαν στον τόπο της πυρκαγιάς, διάφορες μαρτυρίες κλπ. Ειδικότερα, κατακλυστήκαμε από σωρεία θεωριών περί οργανωμένων και σατανικών εμπρηστικών σχεδίων, περί καιροσκόπων καταπατητών, περί οικοπεδοφάγων κατά μήκος της μελλοντικής γραμμής της Ιονίας οδού, περί πυροτρομοκρατίας με αλλοεθνείς εμπρηστές προερχόμενους εκ Κοσσόβου, Fyrom, Τουρκίας, Ισλάμ, έως και ...Αμερικής (!), να απεργάζονται σχέδια εθνικής και ηθικής εξόντωσης των Ελλήνων. Και αναρωτιόμαστε, που είναι η αλήθεια?

Για να κρίνουμε τα φαινόμενα πρέπει κατ' αρχάς νε έχουμε μνήμη. Ένα παλιό άρθρο της "Ελευθεροτυπίας, γραμμένο το 1993 και με τίτλο "Επιστολή διαμαρτυρίας ενός "άγνωστου εμπρηστή"", είναι χαρακτηριστικό. Αναφορικά με τις τότε πυρκαγιές, τις καταστροφές τους και τις αντιδράσεις και ισχυρισμούς της πολιτείας, ανατρέχει, υπενθυμίζει, αποκαθιστά και συνοψίζει τα πράγματα αναδεικνύοντας το μέγεθος της υπερβολής, της -ενίοτε κατευθυνόμενης και σκόπιμης-σύγχυσης και της φαντασιοπληξίας. Αλλού κατά βάση θα πρέπει να αναζητηθούν οι αιτίες της εκδήλωσης και της εξάπλωσης των πυρκαγιών…. Καιρός είναι να συνειδητοποιήσουμε ότι στην Ελλάδα δεν έχει ληφθεί κανένα σοβαρό μέτρο ούτε για την πρόληψη, αλλά ούτε και για τη έγκαιρη καταστολή. Η "επιστολή" αυτή κατονομάζει σαν ηθικούς αυτουργούς ή σαν ασυνείδητοι δράστες, ...εμάς (!) δηλ. ένα μεγάλο μέρος των πολιτών (λόγω έλλειψης ευαισθησίας, παιδείας και εφαρμογής των νόμων). Και ακόμα Δήμους και κοινότητες, Οργανισμούς και Συλλόγους που εμπλέκονται με το περιβάλλον, που με την αμέλεια, την έλλειψη οργάνωσης ή με γνώμονα το ίδιο όφελος, ασελγούν επί δεκαετίες πάνω στο περιβάλλον.

Στο παραπάνω συμπέρασμα συγκλίνουν - όλως τυχαίως? - άλλωστε πολλοί ειδικοί επιστήμονες και περιβαλλοντολόγοι. Ενδεικτικά, ο διευθυντής του WWF Ελλάς δηλώνει ότι δεν συμμερίζεται την άποψη ότι για όλα φταίνε οι κλιματικές αλλαγές, προσθέτοντας ότι αιτίες είναι η αδιαφορία του κράτους και των πολιτών για την προστασία των δασών, η ανεπαρκής πρόληψη και η μη εφαρμογή των νόμων…

Υπάρχουν πραγματικά παραλείψεις του κράτους? Ας αναφέρουμε ενδεικτικά τρία παραδείγματα. Ένα προηγμένο και πανάκριβο σύστημα εντοπισμού και έγκαιρης προειδοποίησης, καθοδηγούμενο από δορυφόρο, το οποίο είχε εγκατασταθεί πριν χρόνια, έχει ήδη εγκαταλειφθεί... Από την άλλη πλευρά η συντήρηση του αυτόματου συστήματος πυρόσβεσης της Ολυμπίας ήταν ανύπαρκτη λόγω διακοπής του συμβολαίου με την ανάδοχο υπεύθυνη εταιρία… Και λίγο έλειψε να χάσουμε και τον Αρχαιολογικό χώρο… Από την άλλη πλευρά, ανακοινώθηκε ότι πρόσφατα ζητήθηκε η επιστροφή ειδικών πιστώσεων πυροπροστασίας που είχαν δοθεί στην τοπική αυτοδιοίκηση…

Όσο για την εξάπλωσης των πυρκαγιών, μια καλή πηγή που απαντά σε πολλά καίρια ερωτήματα, όπως και σε ορισμένες κατευθυνόμενες αιτιάσεις, είναι το άρθρο "Μετάδοση δασικών πυρκαγιών με κάφτρες" του Δρ. Γαβριήλ Ξανθόπουλου (Υπουργείο Γεωργίας, Γενική Γραμματεία Δασών και Φυσικού Περιβάλλοντος). Πρόκειται για ένα τεχνικό άρθρο στο οποίο στην ουσία αποδεικνύεται ότι σε ακτίνα μέχρι και 10 χιλιομέτρα από τη φωτιά ο βασικός εμπρηστής είναι το ίδιο ...το δάσος! Με νέες εστίες που δημιουργούνται με τις κάφτρες, οι οποίες εκτοξεύονται με τη βοήθεια των δημιουργούμενων στροβιλισμών και δινών σε μεγάλο ύψος και σε ακτίνα άνω των 10 χιλ!.

Η πολιτεία, οφείλει πρώτιστα στους πολίτες υπεύθυνη, έγκυρη, σφαιρική και τεκμηριωμένη πληροφόρηση. Λέγοντας τις όσες πικρές αλήθειες. Για τις τρόπους εκδήλωσης, την πρόληψη και την καταστολή. Ότι -λόγου χάριν - η καταστολή, πρέπει να επιχειρείται άμεσα. Διαφορετικά -αν η πυρκαγιά δεν αντιμετωπισθεί στο πρώτο στάδιο εκδήλωσης - τότε η αντιμετώπισή της μπορεί να είναι από δύσκολη έως αδύνατη, συναινούντων και των καιρικών συνθηκών. Και χωρίς, αλλά και με εμπρηστές να "επιχειρούν" ταυτοχρόνως... Κάτι άλλωστε που καταδείχτηκε περίτρανα στις πρόσφατες πυρκαγιές στην Πελοπόννησο και Εύβοια.

Στο μεταξύ εμείς - οι Έλληνες πολίτες - θα αναμένουμε τα επίσημα κυβερνητικά πορίσματα για τις αιτίες της πρόσφατης καταστροφής. Ευχόμαστε τα δούμε σύντομα και να είναι εμπεριστατωμένα, να ανταποκρίνονται ουσιαστικά στις πραγματικές ανάγκες. Όπως και να συνδέονται με σαφήνεια και συνοχή με τα μέτρα που θα ληφθούν. Για να μπορούμε να πούμε τουλάχιστον πως οι φωτιές αυτές μας άφησαν ένα μικρό όφελος: τη γνώση για το πως να προστατευτούμε και πως να προστατεύσουμε το περιβάλλον από τις επόμενες! Και ενδεχόμενα την απαλλαγή μας από περιττές και επιβλαβείς (ξένο)φοβίες και ιλαρότητες. Έτσι ώστε να επικεντρωθούμε στα του "οίκου" μας, σε όσα χρήσιμα και εποικοδομητικά. Για το ξεπέρασμα της βαθειάς ηθικής και οικονομικής κρίσης που επί χρόνια μαστίζει την ελληνική κοινωνία. Μιας κρίσης που, πέραν του ότι βιώνεται καθημερινά και καθομολογείται σχεδόν από όλους μας, επιβεβαιώνεται από όλους σχεδόν τους επίσημους και ανεπίσημους δείκτες...

Επιτέλους, μετά από μια τέτοια καταστροφή, μετά από αυτές τις εκλογές, ας βασιλέψει επιτέλους σ' αυτή τη χώρα η σοβαρότητα, η συνέπεια και η σωφροσύνη. Για να περισώσουμε ό,τι απόμεινε και να ανακτήσουμε ό,τι καλό είχε και δικαιούται να έχει αυτός ο τόπος…

top

Last updated: 26/09/2007

Αρκαδική Επικαιρότητα | Home Page | Ελληνικός Τύπος | Επικοινωνία | Πληροφορίες

Copyright 2001 © ΑΡΚΑΔΙΑ