Ιστορία της Μαντινείας

Η ιστορική ζωή της περιοχής της Μαντινείας ευνοήθηκε από την ιστορική διαμόρφωση του εδάφους του όλου χώρου από την αρχαιότητα ακόμα. Η φυσική αυτή διευθέτηση της γης (φυσικοί φραγμοί) ιστορικά επέδρασε επί του διαχωρισμού της ιδιοκτησίας και επί των ηθών. Άγρια η ιδιοσυγκρασία των κατοίκων εμπόδισε την υποταγή στις γνωστές, για τους υπόλοιπους Έλληνες πολιτικές μορφές και διατήρησε ένα ανόθευτο, γνήσιο, με έντονο και μοναδικό χρώμα πνευματικό παρελθόν.

Η Μαντινεία ήταν γνωστή κατά τα χρόνια της προϊστορίας και ο Όμηρος την αναφέρει σαν "πολυάμπελος χώρα". Πρώτος βασιλιάς της περιοχής ο Πελασγός και η χώρα ονομάστηκε Πελασγία. Αργότερα ενώθηκαν σε πόλεις της Αρκαδίας,οι σημαντικότερες ήσαν: η Τεγέα, ο Ορχομενός, ο Φενεός και η Μαντινεία.

Η ένδοξη αυτή αρκαδική πόλη που στις Περιηγήσεις του ο Παυσανίας επιδεικνύει τον πλούτο της, σε θρησκευτικό βίο, σε έργα τέχνης, σε πνευματική κίνηση, κτίστηκε αρχικά στο λόφο "Γκορτσούλι" από τον Μαντινέα έναν από τους τριάντα γιούς του Λυκάωνα (γιό του Πελασγού). Κατά τον Παυσανία αποτελούνταν από πέντε χωριά: Μελάγγεια, Νεστάνη, Μαιρά, Ελισφάσιοι και Πετρόσακα και περιελάμβαναν: η πρώτη το λόφο Αγχισία, η δεύτερη την περιοχή με κέντρο το ιερό του Ιππίου Ποσειδώνα, η τρίτη την περιοχή του σημερινού Κάψια με τις ορεινές περιοχές μέχρι το Μεθύδριο, η τέταρτη στις περιοχές της Νεστάνης και η πέμπτη την περιοχή προς το όρος Μαίναλο. Οι κάτοικοι ήταν διασκορπισμένοι σε πέντε Δήμους με κέντρο την "Πτόλι".

Οι επιδρομές ανάγκασαν τους κατοίκους να συνενωθούν υπό την ηγεσία της Αντινόης, κόρη του Κηφέα (γιου του βασιλιά της Τεγέας Αλέου) και να εγκατασταθούν στην πεδιάδα εκεί που βρίσκονται σήμερα τα ερείπια της αρχαίας πόλης (σημερινή Παλαιόπολη). Κατά τη μυθολογία η Αντινόη επέλεξε το χώρο ακολουθώντας ένα φίδι , για αυτό ονομάστηκε ο ποταμός που περιβάλλει την πόλη "Όφις ποταμός".

Στα χρόνια του Πελοποννησιακού Πολέμου αν και πολλές φορές βάδισε εναντίον της η ισχυρή Σπάρτη που επιβουλεύονταν την ύπαρξή της επιβίωσε και γνώρισε νέα ακμή. Συμμετείχε ενεργά στη δημιουργία της Αρκαδικής Συμπολιτείας. Λόγω προστριβών αποχώρησε και συμμάχησε με τη Σπάρτη. Τότε βάδισε εναντίον της η Θήβα με τους συμμάχους της το 362 π.Χ. στη μάχη της Μαντινείας. Οι Θηβαίοι νίκησαν τους Σπαρτιάτες αλλά σκοτώθηκε ο αρχηγός τους Επαμεινώνδας, μεγάλος πολιτικός και στρατιωτικός ηγέτης. Ο Επαμεινώνδας έχει θαφτεί στην περιοχή και ο τάφος δεν έχει βρεθεί .

Στην περιοχή της αρχαίας Νέστανης λατρεύονταν ιδιαίτερα ο Ίππιος Ποσειδώνας θεός χθόνιος και η Δήμητρα θεά της βλάστησης και της καρποφορίας.

Οι Φράγκοι κυρίευσαν την περιοχή το 1205 και τη χώρισαν σε πέντε επαρχίες (βαρονίες). Ίδρυσαν αρκετά φρούρια για την ασφάλειά τους. Σημαντικότερο ήταν αυτό του υψώματος Γουλά πάνω από την Νεστάνη. Το 1330 οι Βυζαντινοί με τον Ανδρόνικο Παλαιολόγο ανέκτησαν από τους Φράγκους ολόκληρη την Αρκαδία. Το 1458 κυρίευσαν την περιοχή οι Τούρκοι.