Άρθρα και Κείμενα
Η σημερινή κατάσταση της Ελληνικής Εκπαίδευσης στην Αργεντινή
Dr. C. Alexopoulos, University of Patras
Πάτρα Ιούλιος 2007


Αναμφισβήτητα το μεγάλο πρόβλημα και ζήτημα για τους ομογενείς της Αργεντινής που αποτελούν το σημαντικώτερο τμήμα της Ελληνικής Διασποράς στην Λατινική Αμερική, είναι η Ελληνική παιδεία. Το φαινόμενο άλλωστε είναι γενικότερο, αφού εδώ και αρκετά χρόνια η Ελληνική εκπαίδευση στην αμερικανική ήπειρο βρίσκεται σε μια φθίνουσα πορεία, γεγονός που προκαλεί σοβαρές ανησυχίες για την συνέχεια της ύπαρξης του Ελληνισμού στην περιοχή.

Η διαπίστωση αυτή είναι πλέον κοινός τόπος: για τους ομογενείς της Αμρικανικής Ηπείρου, τους εκπαιδευτικούς και πανεπιστημιακούς κύκλους της ελληνικής μητρόπολης, πολλούς Έλληνες πολιτικούς, όπως και διάφορους ομογενειακούς και μη φορείς. Ενδεικτικά, αυτό ακριβώς επισημαίνει - μεταξύ άλλων - και το Συμβούλιο Αποδήμου Ελληνισμού (ΣΑΕ) σε έκθεσή του το 2004 [5], , στην οποία μάλιστα διατυπώνεται μια δέσμη προτάσεων προς την Ελληνική πολιτεία (βλ. πρόταση ΣΑΕ για τα ελληνικά σχολεία, http://chiosnews.com/cn916200485711AM0.asp, 16/9/2004), χωρίς έκτοτε να υπάρξει ορατή ανταπόκριση ή συνέχεια.

Όμως ειδικά στην Αργεντινή, η ελληνική εκπαίδευση είναι ουσιαστικά ανύπαρκτη, ή το λιγότερο βρίσκεται σε δραματική κατάσταση, όπως άλλωστε συμβαίνει και στις υπόλοιπες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Η επαφή με τα ελληνικά πράγματα, η διατήρηση της γλώσσας, της ελληνικότητας, ακόμα και αυτής της ελληνικής συνείδησης επαφίεται εξ' ολοκλήρου στον κάθε Έλληνα ομογενή. Υπάρχουν ελάχιστα σχολεία, τα οποία λειτουργούν υπό την αιγίδα των μεγαλύτερων τοπικών αστικών ελληνικών κοινοτήτων.

Σε ολόκληρη την Αργεντινή λειτουργεί ένα μόνον "κανονικό" σχολείο πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης που παρέχει ελληνική εκπαίδευση. Βρίσκεται στο Μπουένος Άιρες και τελεί υπό την αιγίδα του ομογενειακού συλλόγου "Ελληνική Κοινότητα". Είναι και το μοναδικό σχολείο όπου υπηρετούν αποσπασμένοι καθηγητές και δάσκαλοι - 5 περίπου - από το Ελληνικό Υπουργείο Παιδείας. Το πρωί το σχολείο αυτό λειτουργεί με μαθήματα που διδάσκονται στα ισπανικά, ενώ το απόγευμα γίνονται, για όσους επιθυμούν, μαθήματα στα ελληνικά (για 4 ώρες περίπου). Το αποτέλεσμα είναι ότι, λόγω των μεγάλων αποστάσεων -το Μπουένος Άιρες έχει σήμερα πληθυσμό 15 εκατ. κατοίκων-, ο αριθμός των ελληνικής καταγωγής μαθητών που παρακολουθούν το απογευματινό μέρος είναι πολύ μικρός…

Θα πρέπει να αναφερθούν επίσης τα μαθήματα Ελληνικής γλώσσας που γίνονται σε ορισμένα Πανεπιστήμια. Χαρακτηριστικο παράδειγμα είναι αυτά που διοργανώνει η Σχολή Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου του Comodoro-Rivadavia. Τα μαθήματα γίνονται από εξωτερικούς ελληνομαθείς δασκάλους ενώ τα παρακολουθεί μικρός αριθμός σπουδαστών.

Τα υπόλοιπα σχολεία λειτουργούν στα πλαίσια και με την ευθύνη των ελληνικών κοινοτήτων. Ασφαλώς δεν υπάρχει δυνατότητα αποστολής και υποστήριξης δασκάλων από την Ελλάδα. Έτσι, η διδασκαλία μαθημάτων ελληνικών γίνεται, ελλείψει κανονικών δασκάλων, από εθελοντές ομογενείς οι οποίοι γνωρίζουν καλύτερα τα ελληνικά. Τα μαθήματα παρακολουθούν ελληνικής και μη καταγωγής πολίτες της Αργεντινής. Ενδεικτικά στο σύλλογο "Πανελλήνιο" υπάρχουν σήμερα περίπου 150 μαθητές, μικροί και μεγάλοι, ενώ τα μαθήματα είναι δωρεάν και συνεχίζονται και το καλοκαίρι. Επίσης, τα μαθήματα γίνονται υποχρεωτικά μια μόνον μέρα την εβδομάδα (π.χ. στον "Πανελλήνιο" κάθε Σάββατο για 6 ώρες), αφού οι εθελοντές διδάσκοντες δεν μπορούν να αφήσουν τις κύριες επαγγελματικές απασχολήσεις τους...

Θα πρέπει να τονισθεί στο σημείο αυτό ότι οι Αργεντίνοι τρέφουν έντονα φιλελληνικά αισθήματα. Πολλοί είναι αυτοί που "μετέχουν της Ελληνικής παιδείας", είτε στα Πανεπιστήμια, ακολουθώντας κλασσικές σπουδές, νέα και αρχαία ελληνική γραμματεία κλπ., είτε στα Ελληνικά Σχολεία, μαθαίνοντας νέα Ελληνικά, ... ακόμα και στα χοροδιδασκαλεία, μαθαίνοντας ελληνικούς χορούς! Γενικότερα, είναι γεγονός ότι κάθε τι που παραπέμπει στην Ελλάδα - εκδήλωση, ομιλία, έκθεση, συνέδριο, τηλεοπτική εκπομπή κλπ) ασκεί ιδιαίτερη γοητεία στο κοινό και βρίσκει ιδιαίτερη απήχηση και ανταπόκριση στη χώρα αυτή.

Παράλληλα, όσον αφορά την απαραίτητη υλικοτεχνική υποδομή για την Ελληνική Εκπαίδευση, παρατηρείται παντελής έλλειψη διδακτικών μέσων και εκπαιδευτικού υλικού: ελληνικών βιβλίων, εφημερίδων, δίσκων μουσικής, πολυμεσικών τίτλων CD-ROM και DVD με ελληνικές ταινίες. Κάποιες μεμονωμένες ενέργειες ενίσχυσης των ομογενών με εκπαιδευτικό υλικό γίνονται κατά καιρούς, όπως το 2005 με την αποστολή ενός αριθμού βιβλίων από το Ίδρυμα "Ωνάσης" και το 2006 από το Πανεπιστήμιο Πατρών. Ομολογουμένως όμως αυτές δεν αρκούν για να καλυφθούν οι ανάγκες και να αντιμετωπισθεί το πρόβλημα. Επιπλέον, οι βιβλιοθήκες των ελληνικών συλλόγων - και σχολείων - είναι ανύπαρκτες έως υποτυπώδεις (20-30 βιβλία). Έτσι το μοναδικό πρόσφορο μέσο επαφής με την Ελλάδα είναι το Διαδίκτυο για όσους έχουν δυνατότητα πρόσβασης. Σαν μέσο άντλησης πηγών, αλλά και σαν πηγή πληροφόρησης για τα ελληνικά πράγματα.

Η κατάσταση της οικονομίας της χώρας κάθε άλλο παρά βοηθά στη βελτίωση ή και συντήρηση της ελληνικής εκπαίδευσης στη χώρα, ιδιαίτερα μετά τη μεγάλη οικονομική κρίση του 2001. Μέσα σ' αυτή την εξαιρετικά δύσκολη οικονομική συγκυρία, τα μέλη της ελληνικής παροικίας είναι αναγκασμένα να περιστείλουν στο ελάχιστο τις όποιες δραστηριότητες και εκδηλώσεις των ελληνικών κοινοτήτων τους, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που απαιτούνται για τη διατήρηση των ελληνικών σχολείων…

Στη δύσκολη αυτή κατάσταση δεν διαφαίνεται καμιά ουσιαστική βοήθεια από επισήμους φορείς και καμιά συγκεκριμένη δράση δεν φαίνεται να έχει αναληφθεί από τους αρμόδιους φορείς της ελληνικής πολιτείας όπως και τους ενδιαφερόμενους ομογενειακούς οργανισμούς, πέραν μερικών ευχολογίων και κάποιων αορίστων σχεδίων, επιστολών και υποσχέσεων… Κοινή συνέιδηση αποτελεί ότι για να διασωθούν τα αβοήθητα και αποκομένα κομμάτια του Ελληνισμού από τον αφανισμό και την αφομίωση, κάτι πρέπει πλέον να αλλάξει στην έλληνική εκπαιδευτική πολιτική για την Ομογένεια. Καινοτόμες και σύγχρονες δράσεις για την ενίσχυση της Ελληνικής και Ελληνόφωνης Εκπαίδευσης που διεκπεραιώνονται μέσω του Διαδικτύου, όπως αυτές των προγραμμάτων ε-ομογένεια και ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ του Ελλληνικού Υπουργείου Παιδείας, θα πρέπει να εναρμονισθούν και να συνδυασθούν με ενισχυτικά κίνητρα και χρηματοδοτικά προγράμματα και με ενισχυτικές δράσεις (π.χ. κινητικότητα). Λαμβάνοντας υπ' όψη τα τοπικά ομογενειακά δεδομένα αλλά βεβαίως και διάφορες πλευρές ανταποδοτικότητας. Αναφορικά με τις τελευταίες και στην περίπτωση της Αργεντινής, παρά τις δυσμενείς οικονομικές συνθήκες, το υψηλό μορφωτικό επίπεδο των Αργεντινών και ο φιλελληνισμός τους αποτελεί αναντίρρητα σημαντικό κεφάλαιο.

Στο παραπάνω σκηνικό, ελπιδοφόρα δυναμική και αξιόλογη προσπάθεια αποτελεί η πρωτοβουλία της νεσύστατης πολιτιστιστικής οργάνωσης "Νόστος", να ιδρύσει και να λειτουργήσει Ελληνικό Σχολείο στο Μπουένος Άϊρες. Το σχολείο αυτό λειτουργεί εδώ και λίγους μήνες υπό την αιγίδα της οργάνωσης και φιλοξενείται προσωρινά στο Ισλαμικό Κέντρο του Μπουένος Άϊρες. Παράλληλα, δεν θα πρέπει με κανένα τρόπο να αγνοηθεί η απήχηση που έχει η οργάνωση αυτή στους ελληνικούς και φιλογικούς κύκλους της Αργεντινής (διοργάνωση λογοτεχνικών και άλλων εκδηλώσεων, διαγωνισμών, ιστορικές έρευνες κλπ) αλλά και η ανταπόκριση που είχε το καλεσμά της για την προσέλκυση Έλλήνων εξειδικευμένων εκπαιδευτικών και επιστήμόνων προκειμένου να ενισχύσουν τις εκπαιδευτικές δράσεις της. Ήδη μια Ελληνίδα καθηγήτρια βρίσκεται στην Αργεντινή και ενισχύει το Ελληνικό Σχολείο του "Νόστου", ενώ αναμένεται η άφιξη και άλλων Ελλήνων επιστημόνων που θα συνδράμουν στις εκπαιδευτικές δραστηριότητες της οργάνωσης.


 
Last updated: 25-06-2007
Copyright 2006 © NOSTOS
Powered by the ARCADIA Project
University of Patras