"Αχαϊκά" Παυσανία - Κεφ. 1



[1] Τη χώρα ανάμεσα στην Ηλεία και τη Σικυωνία, κατά μήκος του κόλπου που εκτείνεται προς ανατολάς, την ονομάζουν επί των ημερών μας Αχαΐα, επειδή οι κάτοικοι της είναι Αχαιοί∙ στα παλιά όμως χρόνια η χώρα ονομάζονταν Αιγιαλός και εκείνοι που τη νέμονταν Αιγιαλείς, από τον τότε βασιλιά της σημερινής Σικυωνίας Αιγιαλέα, κατά τα λεγόμενα των Σικυωνίων υπάρχουν όμως και οι ισχυριζόμενοι πως το όνομα οφείλεται στη φύση της χώρας, γιατί το μεγαλύτερο μέρος της είναι Αιγιαλός (παραλία).

[2] Υστερα από καιρό, όταν πέθανε ο Έλληνας, έδιωξαν από τη Θεσσαλία τον Ξούθο οι άλλοι γιοι του Έλληνα με την κατηγορία πως οικειοποιήθηκε ένα μέρος της πατρώας περιουσίας. Ο Ξούθος κατέφυγε στην Αθήνα, όπου θεωρήθηκε άξιος να νυμφευθεί την κόρη του Ερεχθέα και απέκτησε απ' αυτή γιους τον Αχαιό και τον Ίωνα. Όταν πέθανε ο Ερεχθέας, ο Ξούθος ανέλαβε να κρίνει ποιος από τους γιους του Ερεχθέα θα τον διαδέχονταν στην εξουσία, και η απόφαση του ήταν να γίνει βασιλιάς ο Κέκροψ που ήταν μεγαλύτερος στην ηλικία∙ τότε οι άλλοι γιοι του Ερεχθέα τον έδιωξαν από τη χώρα.

[3] Ο Ξούθος πήγε στον Αιγιαλό, όπου εγκαταστάθηκε και όπου πέθανε. Από τους γιους του ο Αχαιός με επικούρους από τον Αιγιαλό και από την Αθήνα επανήλθε στη Θεσσαλία και ανέκτησε την πατρώα αρχή. Στον Ίωνα, ο όποιος στρατολογούσε εναντίον των Αιγιαλέων και του βασιλιά τους Σελινούντα, έστειλε αγγελιοφόρους ο Σελινούς προσφέροντας την κόρη του Ελίκη, η οποία ήταν το μόνο του παιδί, ως σύζυγο στον Ίωνα και δεχόμενος ως γιο του τον ίδιο τον Ίωνα, ώστε σ' αυτόν να περιέλθει η εξουσία.

[4] Αυτό φυσικά δεν ήταν αντίθετο με τα σχέδια του Ίωνα, κι έτσι ο Ίων πήρε την εξουσία στους Αιγιαλείς μετά τον θάνατο του Σελινούντα και ίδρυσε πόλη στον Αιγιαλό που την ονόμασε Ελίκη, από τη σύζυγο του, και τους ανθρώπους τους ονόμασε Ίωνες από τον εαυτό του∙ το νέο όμως όνομα δεν αντικατάστησε το παλιό, αλλά απλώς προστέθηκε σ' εκείνο, δηλαδή οι κάτοικοι λέγονταν Αιγιαλείς Ίωνες. Στη χώρα όμως το αρχικό όνομα διατηρήθηκε περισσότερο∙ ο Όμηρος, στον Κατάλογο των συνοδευσάντων του Αγαμέμνονα, αρκέστηκε ν' αναφέρει το αρχαίο όνομα της χώρας: σ' όλο τον Αιγιαλό και γύρω στην πλατιά Ελίκη.

[5] Επί της βασιλείας του Ίωνα, κατά τον πόλεμο των Ελευσίνιων εναντίον των Αθηναίων, οι Αθηναίοι έφεραν τον Ίωνα για να ηγηθεί στη διεξαγωγή του πολέμου∙ στην Αττική τον Ίωνα τον βρήκε το μοιραίο και υπάρχει τάφος του στο δήμο Ποταμοί. Οι απόγονοι του Ίωνα πήραν την εξουσία στους Ίωνες (του Αιγιαλού) ως την εποχή που τους κατέλυσαν οι Αχαιοί και τους ίδιους και το δήμο των Ιώνων∙ τους Αχαιούς τους είχαν διώξει τότε οι Δωριείς από τη Λακεδαίμονα και από το Άργος.

[6] Τα γεγονότα τα σχετιζόμενα με τους Ίωνες και με τους Αχαιούς θα τα εκθέσω ευθύς μόλις εξηγήσω για ποιο λόγο οι κάτοικοι της Λακεδαίμονας και του Άργους είναι οι μόνοι από τους Πελοποννήσιους που ονομάζονταν Αχαιοί προ της καθόδου των Δωριέων: οι γιοι του Αχαιού Άρχανδρος και Αρχιτέλης πήγαν από τη Φθιώτιδα στο Άργος και έγιναν γαμπροί του Δαναού∙ ο Αρχιτέλης νυμφεύτηκε την Αυτομάτη και ο Άρχανδρος τη Σκαιά. Πως εγκαταστάθηκαν στο Άργος φαίνεται και από το ότι ο Άρχανδρος έδωσε στο γιο του το όνομα Μετανάστης.

[7] Όταν πήραν δύναμη στο Άργος και στη Λακεδαίμονα οι γιοι του Αχαιού, επικράτησε να ονομάζονται οι εκεί κάτοικοι με το κοινό όνομα Αχαιοί, ενώ οι Αργείοι είχαν και το ιδιαίτερο όνομα Δαναοί. Όταν οι Δωριείς έδιωξαν τους Αχαιούς από το Άργος και από τη Λακεδαίμονα, έστειλαν κήρυκες στους Ίωνες οι Αχαιοί και ο βασιλιάς τους Τισαμενός ο γιος του Ορέστη, ζητώντας να γίνουν σύνοικοί τους χωρίς πόλεμο. Οι βασιλείς όμως των Ιώνων φοβούνταν μήπως με το ανακάτωμα των δυο λαών εκλεγεί από κοινού βασιλιάς ο Τισαμενός για την ανδρεία του και για την ευγένεια της καταγωγής.

[8] Οι Ίωνες δεν δέχτηκαν την αίτηση των Αχαιών, αλλά τους αντιμετώπισαν ένοπλοι∙ στη μάχη ο Τισαμενός έπεσε, οι Αχαιοί όμως νίκησαν τους Ίωνες και τους πολιόρκησαν στην Ελίκη, όπου είχαν καταφύγει∙ αργότερα τους άφησαν να φύγουν υπόσπονδοι. Οι Αχαιοί έθαψαν το πτώμα του Τισαμενού στην Ελίκη, αργότερα όμως οι Λακεδαιμόνιοι, έπειτα από δελφικό χρησμό, έφεραν τα κόκαλα στη Σπάρτη, και υπήρχε μέχρι των ημερών μου τάφος γι' αυτόν εκεί όπου γίνονται τα δείπνα των Λακεδαιμονίων, τα λεγόμενα φειδίτια.

[9] Οι Ίωνες πήγαν στην Αττική και έγιναν δεκτοί από τους αθηναίους και από το βασιλιά τους Μέλανθο, γιο του Ανδροπόμπου, για να κατοικήσουν εκεί μαζί τους, ίσως χάριν του Ίωνα και των έργων που εκείνος έφερε εις πέρας ως πολέμαρχος των Αθηναίων. Υπάρχει όμως και η εκδοχή πως οι Αθηναίοι είχαν την υποψία πως οι Δωριείς δεν πρόκειται ν' αφήσουν ήσυχους ούτε τους ίδιους τους Αθηναίους και δέχτηκαν ως Συνοίκους τους Ίωνες μάλλον επειδή ήθελαν να γίνουν ισχυρότεροι κι όχι γιατί συμπαθούσαν τους Ίωνες.



Επόμενο κεφάλαιο 



 



επιστροφή στην κορυφή...