"Κορινθιακά" Παυσανία - Κεφ. 1



[1] Η Κορινθιακή χώρα, που είναι κομμάτι της Αργολικής, πήρε το όνομά της από τον Κόρινθο. Ότι ο Κόρινθος ήταν γιος του Δία δεν γνωρίζω να το είπε κανείς μέχρι τώρα, εκτός από τους περισσότερους Κορίνθιους. Ο Εύμηλος, ο γιος του Αμφιλύτου, από τους λεγόμενους Βακχίδες, που λέγεται πως έγραψε τα έπη, στο σύγγραμμά του για την Κορινθία –αν είναι βέβαια το έργο του Ευμήλου– λέει ότι η πρώτη που κατοίκησε αυτή τη γη ήταν η Εφύρα, κόρη του Ωκεανού. Ύστερα ο Μαραθώνας, γιος του Επωπέα, γιου του Αλωέα, γιου του Ηλίου, αφού έφυγε εξαιτίας της ανομίας και της ύβρεως του πατέρα του, μετοίκησε στις ακτές της Αττικής. Όταν πέθανε ο Επωπέας, ο Μαραθώνας ξαναγύρισε στην Πελοπόννησο και, αφού διένειμε στα παιδιά του την εξουσία, ο ίδιος επέστρεψε αμέσως στην Αττική. Έτσι η Ασωπία πήρε το όνομα του Σικυώνα και η Εφυραία του Κορίνθου.

[2] Στην Κόρινθο δε ζει πια κανείς καταγόμενος από τους αρχαίους Κορινθίους, αλλά έποικοι που έστειλαν οι Ρωμαίοι. Αιτία γι’αυτό ήταν οι ενέργειες της Αχαϊκής συμπολιτείας· η Κόρινθος, που ανήκε στη συμμαχία, πήρε μέρος στον πόλεμο κατά των Ρωμαίων, τον οποίο προετοίμαζε ο Κριτόλαος, όταν εκλέχτηκε στρατηγός των Αχαιών, αφού έπεισε τους Αχαιούς και τους περισσότερους που ζούσαν εκτός Πελοποννήσου να αποστατήσουν. Όταν επικράτησαν οι Ρωμαίοι στον πόλεμο, πήραν τα όπλα και των άλλων Ελλήνων και γκρέμισαν τα τείχη όσων πόλεων ήταν περιτειχισμένες. Ο τότε επικεφαλής του Ρωμαϊκού στρατού Μόμμιος κατέστρεψε την Κόρινθο και λένε ότι αργότερα την ανοικοδόμησε ο Καίσαρας, που πρώτος εισήγαγε στη Ρώμη το σημερινό της πολίτευμα. Κατά τη διάρκεια της εξουσίας του, ανοικοδόμησε και την Καρχηδόνα.

[3] Στην Κορινθιακή χώρα ανήκει και ο Κρομυώνας, που πήρε το όνομά του από τον Κρόμο, γιο του Ποσειδώνα. Εδώ λένε πως ζούσε η Φαιά, το αγριογούρουνο που κατά τα λεγόμενα εξολόθρευσε ο Θησέας σ’έναν από τους άθλους του. Πιο πέρα υπάρχει μέχρι τις μέρες μου φυτρωμένο στην παραλία το πεύκο και βωμός του Μελικέρτη. Λένε πως σ’αυτό τον τόπο μεταφέρθηκε το παιδί από ένα δελφίνι και πως το βρήκε νεκρό και το έθαψε στον ισθμό ο Σίσυφος και καθιέρωσε προς τιμήν του τους αγώνες των Ισθμίων.

[4] Στην αρχή του ισθμού βρίσκεται το μέρος, όπου ο ληστής Σίνις πιάνοντας τα πεύκα τα λύγιζε προς τα κάτω και, αφού έδενε σ’αυτά όποιον νικούσε στη μάχη, άφηνε τα δέντρα να τιναχτούν προς τα πάνω· έτσι καθένα από τα δύο πεύκα τραβούσε προς το μέρος του τον δεμένο, αφού τα δεσμά ούτε από το ένα ούτε από το άλλο δεν λύνονταν, αλλά καθώς τραβιόταν το ίδιο και από τις δύο πλευρές σχιζόταν ο δεμένος. Με τέτοιο τρόπο σκοτώθηκε και ο ίδιος ο Σίνις από τον Θησέα. Ο Θησέας λοιπόν απάλλαξε τον δρόμο από την Τροιζήνα στην Αθήνα από τους κακούργους, σκοτώνοντας όσους απαρίθμησα προηγουμένως, καθώς και τον Περιφήτη στην ιερή Επίδαυρο, θεωρούμενος γιος του Ηφαίστου, που χρησιμοποιούσε χάλκινο ρόπαλο, όταν μαχόταν.

[5] Ο ισθμός της Κορίνθου βρίσκεται ανάμεσα στις θάλασσες των Κεγχρεών από τη μία και του Λεχαίου από την άλλη· αυτός κάνει ηπειρωτικό μέρος τη χώρα που βρίσκεται μέσα απ’αυτόν. Όποιος προσπάθησε να κάνει την Πελοπόννησο νησί, εγκατέλειψε το σκάψιμο του ισθμού, πριν το ολοκληρώσει· και το σημείο όπου άρχισαν να σκάβουν φαίνεται καθαρά, αλλά δεν προχώρησαν στο πετρώδες μέρος. Εξακολουθεί, λοιπόν, και τώρα να είναι ήπειρος, όπως είναι στη φυσική της κατάσταση. Και ο Αλέξανδρος, ο γιος του Φιλίππου, που θέλησε να σκάψει τη χερσόνησο Μίμαντα, απέτυχε μόνο σ’αυτό από τα έργα του. Και η Πυθία σταμάτησε τους Κνιδίους που έσκαβαν τον ισθμό τους.

[6] Είναι δύσκολο λοιπόν να αντιταχθεί ο άνθρωπος στους θεούς. Δεν είναι μόνο οι Κορίνθιοι που λένε αυτά για τη χώρα τους, αλλά μου φαίνεται ότι πρώτοι οι Αθηναίοι καυχήθηκαν για την Αττική. Λένε λοιπόν και οι Κορίνθιοι ότι ο Ποσειδώνας και ο Ήλιος φιλονίκησαν για τη χώρα τους, ώσπου ο Βριάρεως διευθέτησε τη διαμάχη και αποφάσισε να πάρει ο Ποσειδώνας τον ισθμό και τα γύρω μέρη, ενώ στον Ήλιο έδωσε τον λόφο πάνω από την πόλη. Λένε ότι από τότε ανήκει ο ισθμός στον Ποσειδώνα.

[7] Εδώ αξίζει να δει κανείς το θέατρο και το στάδιο από λευκό μάρμαρο. Μπαίνοντας στο ιερό του θεού από τη μια μεριά είναι στημένοι ανδριάντες αθλητών που έχουν νικήσει στα Ίσθμια και από την άλλη υπάρχουν πεύκα φυτεμένα σε στοίχους, που τα περισσότερα υψώνονται ίσια πάνω. Στον ναό, που δεν είναι μεγάλος σε μέγεθος, υπάρχουν χάλκινοι Τρίτωνες. Και στον πρόναο υπάρχουν δύο αγάλματα του Ποσειδώνα, ένα τρίτο της Αμφιτρίτης και της Θάλασσας, και τούτο χάλκινο. Όσα βρίσκονται μέσα τα αφιέρωσε στην εποχή μου ο Ηρώδης ο Αθηναίος, τέσσερα επίχρυσα άλογα, εκτός από τις οπλές, που είναι από ελεφαντόδοντο.

[8] Δίπλα στ’άλογα υπάρχουν και δύο Τρίτωνες χρυσοί, που από τη μέση και κάτω είναι κι αυτοί από ελεφαντόδοντο. Στο άρμα στέκονται η Αμφιτρίτη και ο Ποσειδώνας κι ένας νεαρός, ο Παλαίμονας, είναι όρθιος πάνω σε δελφίνι. Και αυτοί είναι από ελεφαντόδοντο και χρυσό. Στο βάθρο, πάνω στο οποίο βρίσκεται το άρμα, υπάρχει στη μέση ανάγλυφη παράσταση της Θάλασσας να κρατά την Αφροδίτη βρέφος. Στις δυο πλευρές της είναι οι λεγόμενες Νηρηίδες. Ξέρω ότι γι’αυτές υπάρχουν βωμοί και σ’άλλα μέρη της Ελλάδας και πως άλλοι αφιερώνουν σ’αυτές και τεμένη σε παραλίες, όπου τιμούν και τον Αχιλλέα. Για τη Δωτώ υπάρχει άγιο ιερό στα Γάβαλα, όπου σωζόταν ακόμη και ο πέπλος, που λένε ότι πήρε η Εριφύλη για τον γιο της Αλκμαίωνα.

[9] Στο βάθρο του Ποσειδώνα υπάρχουν ανάγλυφες παραστάσεις με τα παιδιά του Τυνδάρεω, επειδή θεωρούνται και αυτοί σωτήρες πλοίων και ναυτικών. Μεταξύ άλλων είναι αφιερωμένο και άγαλμα της Γαλήνης, της Θάλασσας, αλόγου που μοιάζει με κήτος από το στήθος και κάτω, της Ινώς, του Βελλεροφόντη και του αλόγου Πήγασου.



Επόμενο κεφάλαιο 



 



επιστροφή στην κορυφή...