Καλώς ήλθατε στο σύστημα "Δρόμοι του Παυσανία"!



Περιγραφή

Το σύστημα "Δρόμοι του Παυσανία" συνιστά ένα διαδικτυακό πολιτιστικό και αρχαιολογικό οδηγό για την προβολή των περιηγήσεων του Παυσανία, δίνοντας στους επισκέπτες τη δυνατότητα να πλοηγηθούν και να εξερευνήσουν τοποθεσίες της Ελλάδας, ακολουθώντας θεματικές διαδρομές και αρχαία μονοπάτια που ταξίδεψε ή αναφέρει ο αρχαίος συγγραφέας. Μέσω αυτών των εικονικών διαδρομών οι επισκέπτες μπορούν να πληροφορηθούν σχετικά με την ιστορία και τη μυθολογία περιοχών της Ελλάδας, καθώς και να ανακαλύψουν τον πολιτιστικό πλούτο και τη φυσική ομορφιά της χώρας μας...

Το σύστημα "Δρόμοι του Παυσανία" είναι τμήμα του ομώνυμου έργου, το οποίο αποτελεί με τη σειρά του υποέργο του προγράμματος "Αρκαδία" της Επιτροπής Ερευνών του Πανεπιστημίου Πατρών.



Δελφοί, Ιερό Αθηνάς Προναίας


Ο σκοπός του έργου

Ο κύριος στόχος του έργου είναι η δημιουργία ενός "δικτύου τόπων" για την αποτύπωση των αρχαίων περιηγήσεων του Παυσανία στον ελλαδικό χώρο (Πελοπόννησος και περιοχές της Στερεάς Ελλάδας). Οι εικονικές θεματικές διαδρομές που προκύπτουν συντελούν στην προώθηση της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και της ελληνικής φύσης. Ειδικότερα, σκοπός του έργου "Δρόμοι του Παυσανία" είναι:

  • η ανάδειξη της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και του φυσικού τοπίου,
  • η ανάδειξη περιοχών και τόπων του ηπειρωτικού χώρου -ίσως άγνωστων στο ευρύ κοινό- με πολιτιστικό, ιστορικό και φυσικό ενδιαφέρον,
  • η αποδοτική οργάνωση και ανάκτηση των αρχαίων κειμένων του Παυσανία και των μεταφράσεών τους, καθώς και πληροφοριακού υλικού που σχετίζεται με τις περιηγήσεις του Παυσανία, και
  • η προώθηση του πολιτιστικού τουρισμού, σε συνδυασμό με την ευαισθητοποίηση σε θέματα οικολογίας και αειφόρου ανάπτυξης.
Παυσανίας (2ος αιώνας μ.Χ.)

Ο περιηγητής και συγγραφέας περιηγητικών κειμένων Παυσανίας ήταν Έλληνας ή εξελληνισμένος Λυδός αριστοκρατικής καταγωγής, που έτρεφε βαθύ σεβασμό και θαυμασμό προς τον Αρχαίο Ελληνικό Πολιτισμό. Το δεκάτομο έργο του «Ελλάδος Περιήγησις», που σώζεται ολόκληρο, αποτελεί πολύτιμη πηγή αρχαιογνωσίας, καθώς καταγράφει και διασώζει τα μνημεία της ελληνικής αρχαιότητας στο σύνολό τους. Στη γραφή του περιγράφει μνημεία, παραδόσεις, έθιμα και προϊόντα και με εξαίρετο ύφος αποδίδει την πραγματικότητα του ελληνικού χώρου και μαρτυρά την ελληνική ζωή της κλασικής εποχής.

Ο περιηγητής ταξίδεψε σε όλο τον ελληνικό χώρο και με το έργο του ουσιαστικά συγκρότησε τη βάση της αρχαιολογικής γνώσης. Παράλληλα με την παρατήρηση, ο Παυσανίας επεκτείνεται και σε ζητήματα συνείδησης, καθώς αναφέρεται τόσο στις λαϊκές παραδόσεις όσο και στα γράμματα, παραδίδοντας έτσι μια πολύτιμη σύνθεση για την κλασική ελληνική γραμματεία και τέχνη. Το ύφος του είναι λιτό και ακριβές, ενώ στέκεται κριτικά απέναντι στην παρακμή της σύγχρονής του Ελλάδας, αποδίδοντάς την στους καταστροφικούς εμφυλίους πολέμους καθώς και στον Φίλιππο Β΄.

Το έργο του αποτελεί βασική πηγή και σημαντικό σημείο αναφοράς του κλασικού ελληνικού πολιτισμού, όπου σε μεγάλο βαθμό στηρίχθηκε η αναβίωση του κλασικού ιδεώδους της σύγχρονης Δύσης. Ο μελετητής του James Frazer, ο οποίος παρήγαγε μια από τις αγγλικές μεταφράσεις του έργου του, θεωρεί ότι τα ερείπια της Ελλάδας, χωρίς αυτόν, θα ήταν ένας απρόσιτος λαβύρινθος και ένα αίνιγμα χωρίς απάντηση.

Ελλάδος Περιήγησις και οι «Δρόμοι του Παυσανία»

«Η Ελλάδος Περιήγησις», είναι ένα οδοιπορικό με το οποίο ο Παυσανίας ξεναγεί τον αναγνώστη στην Πελοπόννησο, Αττική, Βοιωτία και Φωκίδα. Μνημονεύονται όλα τα αξιοθέατα, μνημεία, έργα τέχνης, τάφοι και καταγράφονται παραδόσεις. Επίσης παρατίθενται μακροσκελείς ιστορικές παρεκβάσεις, γίνεται μνεία πόλεων, τοποθεσιών, ποταμών, βουνών και οδών, τις οποίες επισκέφτηκε ή ακολούθησε, και καταγράφονται έθιμα ή δεισιδαιμονίες. Το έργο του χωρίζεται σε 10 βιβλία και σώζεται ακέραιο.

  • Βιβλίο 1: Αττικά
  • Βιβλίο 2: Κορινθιακά
  • Βιβλίο 3: Λακωνικά
  • Βιβλίο 4: Μεσσηνιακά
  • Βιβλίο 5: Hλιακά, τόμος Α'
  • Βιβλίο 6: Ηλιακά, τόμος Β'
  • Βιβλίο 7: Αχαϊκά
  • Βιβλίο 8: Αρκαδικά
  • Βιβλίο 9: Βοιωτικά
  • Βιβλίο 10: Φωκικά, Λοκρών Οζόλων
Τα οδοιπορικά που αντιστοιχούν στα παραπάνω βιβλία παρουσιάζονται και ιχνηλατούνται από το Έργο και το Σύστημα «Δρόμοι του Παυσανία», το οποίο επιχειρεί να αποδώσει τον «εκπαιδευτικό οδηγό-ταξίδι» του Παυσανία με όρους της Νέας Τεχνολογίας.

Στην παρούσα φάση υποστηρίζονται τα βιβλία Κορινθιακά, Αχαϊκά, Αρκαδικά και Φωκικά, Λοκρών Οζόλων.

Η πρώτη έκδοση και η απήχησή της τον 16ο και 17ο αιώνα

Η πρώτη έκδοση του έργου του Παυσανία, έφτασε ως τις μέρες μας με τον τίτλο «Ελλάδος Περιήγησις» και κυκλοφόρησε το 1516 από το τυπογραφείο του Άλδου Μανούτιου στην Βενετία, δύο χρόνια μετά τον θάνατο του Άλδου, όταν αυτό είχε περάσει στον πεθερό του Andrea d’ Asola. Την εκδοτική επιμέλεια είχε αναλάβει ο πιο σημαντικός συνεργάτης του Άλδου και σπουδαιότερος Έλληνας φιλόλογος της Αναγέννησης, ο Μάρκος Μουσούρος, κάτοχος της έδρας των ελληνικών στη Βενετία.

Τον 16ο και τον 17ο αιώνα, η «Ελλάδος Περιήγησις» γνώρισε λαμπρή απήχηση. Πολλαπλές εκδόσεις και επανεκδόσεις επέβαλλαν το έργο ως αυθεντικό πρότυπο αρχαιογνωστικής περιγραφής, ενώ παράλληλα οδήγησαν σε ένα θεαματικό εύρος νέων αναγνωσμάτων. Ήδη στα 1517, ένα χρόνο μετά την κυκλοφορία της πρώτης τυπογραφημένης έκδοσης, ο Stefano Negri, μαθητής του Χαλκοκονδύλη και διάδοχός του στην έδρα των ελληνικών στο Μιλάνο, δημοσίευσε ένα είδος σύνοψης στα λατινικά της Περιήγησης, ως παράρτημα των «Ηρωικών» του Φιλόστρατου. Πρόκειται για ένα εκτενέστατο διδακτικό έργο που περιλαμβάνει έναν εκκεντρικό όσο και σχολαστικό διάλογο ανάμεσα στον συγγραφέα, τον Χαλκοκονδύλη και τρεις νεαρούς σπουδαστές των Ελληνικών με αντικείμενο τη μελέτη του έργου του Παυσανία. Σκοπός του ήταν να αποδείξει ότι η «Περιήγησις» είναι ένα πολύτιμο εκπαιδευτικό βοήθημα και ταυτόχρονα ένας πανδέκτης αρχαίας λογιοσύνης, του οποίου η μελέτη μπορεί να φωτίσει ποικίλα σκοτεινά σημεία της ελληνικής μυθολογίας, ιστορίας και τοπογραφίας και να τα παρουσιάσει εύληπτα, υπό την μορφή εκπαιδευτικού ταξιδιού. Η έκδοση περιελάμβανε εκτενέστατο εισαγωγικό ευρετήριο, ένα πρώιμο πλοηγό στο σύνθετο κείμενο του Παυσανία.

Ένας Οδηγός για τον Αρχαίο Κόσμο




 



επιστροφή στην κορυφή...