Χαράδρα (Μαριολάτα)

χάρτης περιηγήσεων του Παυσανία > χάρτης Φωκίδας


Η Χαράδρα ήταν πόλη της αρχαίας Φωκίδας. O Παυσανίας στα Φωκικά αναφέρει ότι βρισκόταν στις όχθες του ποταμού Χάραδρου, παραπόταμου του Κηφισού. Η θέση της βρίσκεται κοντά στο σημερινό χωριό Μαριολάτα. Κατά τον Παυσανία η Χαράδρα ταυτίζεται με την Ομηρική πόλη των Παραποτάμιων, αλλά πιθανώς, όπως αναφέρει ο Ηρόδοτος [1], οι Παραποτάμιοι ήταν άλλη πόλη ευρισκόμενη νοτιότερα στην περιοχή της Δαύλειας. Η πόλη βρισκόταν πολύ κοντά στα σύνορα των Φωκέων με την Δωρίδα και τους Οζολούς Λοκρούς. Το 395 π.Χ. η πόλη αυτή έγινε αιτία να ξεσπάσει πόλεμος μεταξύ των Φωκέων και των Λοκρών της Άμφισσας. Ήταν επίσης μία από τις πόλεις που κατέστρεψε ο Περσικός στρατός του Ξέρξη στο πέρασμά του από την Φωκίδα.

Μαριολάτα Φωκίδας

Το χωριό Μαριολάτα υπάγεται στο Δήμο Γραβιάς και βρίσκεται στο νομό Φωκίδος, στους πρόποδες του Παρνασσού σε υψόμετρο 380μ. Κατά τη παράδοση πήρε το όνομά του από την αρχαιότητα όπου όποιοι πήγαιναν στο Μαντείο των Δελφών αναγκαστικά διανυκτέρευαν εδώ όπου υπήρχαν οι "Μαριόλες" που ήταν "κοινές" αλλά ιερές γυναίκες. Αυτές μάθαιναν τα μυστικά τους και τα έλεγαν σε αγγελιοφόρους και αυτοί με τη σειρά τους ενημέρωναν την Πυθία με αποτέλεσμα να ξέρει τα πάντα γι' αυτούς. Μία άλλη εκδοχή του ονόματος είναι από την Παναγία την «Μαριολάτρα».

Κοντά στο χωριό βρίσκονται οι γραφικές τοποθεσίες «Γκούρα» και «Δραμπάλα» με δροσερές πηγές, οι οποίες συγκεντρώνουν πλήθος παραθεριστών. Ορειβάτες και κυνηγοί επισκέπτονται την περιοχή τον χειμώνα και την άνοιξη. Ψηλά στο λόφο σώζονται τα ερείπια της δωρικής πόλης Βοίον που καταστράφηκε από τους Πέρσες το 480 π.Χ. Εκεί βρίσκεται και η Μπαρτοσπηλιά, όπου κατασκευαζόταν κατά την επανάσταση του '21 μπαρούτι, στην οποία οδηγεί αξιόλογο φαράγγι.

Η ιστορία του χωριού ξεκινάει από την αρχαιότητα, όταν η ονομασία του ήταν Βοίον ή Βοιόν και στη συνέχεια Χαράδρα. Η ονομασία Βοίον μνημονεύεται από τον Θουκυδίδη (Α' 107), που αναφέρει ότι ήταν μία από τις πόλεις της αρχαίας Δωρικής Τετραπόλεως. Αν και ακόμα δεν έχουν γίνει ανασκαφές, οι νεώτεροι ερευνητές, αρχαιολόγοι, γεωγράφοι και περιηγητές, τοποθετούν την αρχαία πόλη Βοίον στους απόκρημνους βράχους του Αγ. Αθανασίου, όπου σώζονται σε πολύ καλή κατάσταση ερείπια της ακρόπολης και άλλων αρχαίων κτισμάτων που κηρύχθηκαν το 1982 ως ιστορικά διατηρητέα μνημεία από την Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων.

Παραποτάμιοι

Οι Παραποτάμιοι ήταν πόλη της αρχαίας Φωκίδας και όφειλε το όνομά της στην θέση της στις όχθες του ποταμού Κηφισού. Η πόλη αναφέρεται από τον Όμηρο στον κατάλογο των Νεών. Κατά τον Παυσανία η πόλη ταυτίζεται με την πόλη Χαράδρα που βρισκόταν στα βόρεια της αρχαίας Φωκίδας. Όμως ο Ηρόδοτος την αναφέρει ως ξεχωριστή πόλη, στην αναφορά του στις πόλεις που κατέστρεψε ο περσικός στρατός στο πέρασμά του από την Φωκίδα[1]. Η πόλη κατεδαφίσθηκε για δεύτερη φορά στο τέλος του Γ΄ ιερού πολέμου από τον Φίλιππο Β΄ οπότε οι κάτοικοί της την εγκατέλειψαν και σκορπίστηκαν. Ο Πλούταρχος στο Βίο του Σύλλα αναφέρει ότι ο τόπος και τα οχυρά του είχαν μείνει ερημωμένα. Ο Ολυμπιονίκης της Πυγμής, Αιχμαίας κατάγονταν από τους Παραποτάμιους.

Παραπομπή:

  • [1] Ιστορίαι (Ηροδότου)/Ουρανία, Βικιθήκη πορευόμενοι γὰρ ταύτῃ παρὰ τὸν Κηφισὸν ποταμὸν ἐδηίουν πάντα, καὶ κατὰ μὲν ἔκαυσαν Δρυμὸν πόλιν κατὰ δὲ Χαράδραν καὶ Ἔρωχον καὶ Τεθρώνιον καὶ Ἀμφίκαιαν καὶ Νέωνα καὶ Πεδιέας καὶ Τριτέας καὶ Ἐλάτειαν καὶ Ὑάμπολιν καὶ Παραποταμίους καὶ Ἄβας, ἔνθα ἦν ἱρὸν Ἀπόλλωνος πλούσιον, θησαυροῖσί τε καὶ ἀναθήμασι πολλοῖσι κατεσκευασμένον



Πηγές:





 

ευρύτερη περιοχή









επιστροφή στην κορυφή...